
Naturalizacja (kika) to instytucja prawna, w ramach której cudzoziemiec nieposiadający obywatelstwa japońskiego składa wniosek o zgodę państwa i uzyskuje obywatelstwo japońskie. O udzieleniu zgody decyduje Minister Sprawiedliwości; w razie pozytywnej decyzji skutek jest ogłaszany w Dzienniku Urzędowym (kanpō) i tego dnia udziela się obywatelstwo japońskie (Ustawa o obywatelstwie, art. 4 i 10).
Osoby ubiegające się o naturalizację muszą spełniać warunki naturalizacji określone w ustawie o obywatelstwie. Spełnienie warunków nie gwarantuje jednak udzielenia zgody — są one traktowane jako minimalne wymogi dopuszczające ubieganie się o obywatelstwo. Wniosek składa się w Biurze Prawnym lub lokalnym Biurze Prawnym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania, przy czym nie są pobierane opłaty (Ministerstwo Sprawiedliwości: wniosek o udzielenie zgody na naturalizację).
Sześć podstawowych warunków zwykłej naturalizacji
W przypadku zwykłej naturalizacji wymagane jest zwykle spełnienie sześciu warunków (Tokijski Hōmukyoku — „O naturalizacji” • art. 5 ustawy o obywatelstwie).
① Warunek miejsca zamieszkania (pobyt przez 5 lat)
Do dnia złożenia wniosku o naturalizację wymagane jest w zasadzie nieprzerwane, co najmniej pięcioletnie przebywanie w Japonii. Adres musi być zgodny z prawem, co oznacza m.in. posiadanie odpowiedniego, legalnego statusu pobytu. Przesłanką jest uznawanie Japonii za ośrodek interesów życiowych.
※ W przypadku małżonka obywatela japońskiego, osoby urodzonej w Japonii, osoby, która kiedyś posiadała obywatelstwo japońskie itd., tj. gdy występuje szczególny związek z Japonią, okres pobytu może być skrócony do 3 lat lub 1 roku (naturalizacja uproszczona — opis poniżej).
② Warunek zdolności (ukończenie 18. roku życia)
Konieczne jest ukończenie 18. roku życia oraz osiągnięcie w wieku wymaganym przez prawo obywatelstwa macierzystego pełnoletności. W Japonii od kwietnia 2022 r. pełnoletność wynosi 18 lat.
③ Warunek postawy (dobra reputacja)
Wymagana jest dobra reputacja, oceniana łącznie m.in. z uwzględnieniem ewentualnej przeszłości karnej, stanu podatkowego czy zakłócania ładu społecznego — według standardu uznawanego w codziennym życiu. Mandaty drogowe czy zaległości podatkowe mogą wpłynąć na rozstrzygnięcie. W drobnych wypadkach bywają przykłady przyjęcia wniosku i udzielenia zgody, lecz sposób traktowania zależy od treści i liczby naruszeń; zalecamy wcześniejszy kontakt z Biurem Prawnym.
④ Warunek utrzymania (możliwość prowadzenia stabilnego życia)
Potrzebne jest, aby bez trudności w utrzymaniu móc prowadzić życie w Japonii. Przesłankę tę ocenia się w granicy rodziny utrzymującej wspólnie gospodarstwo domowe. Nawet gdy wnioskodawca sam nie zarabia, stabilne życie zapewnione majątkiem lub umiejętnościami współmałżonka bądź innych krewnych spełnia tę przesłankę. Często udziela się zgody również wtedy, gdy oszczędności czy nieruchomości są ograniczone, lecz wystarczają do utrzymania zwykłego życia dochody lub majątek.
⑤ Warunek zapobiegania podwójnemu obywatelstwu
Osoba ubiegająca się o naturalizację musi być w zasadzie bezpaństwcem albo z zasady utracić dotychczasowe obywatelstwo wskutek nabycia obywatelstwa japońskiego. W wyjątkowych przypadkach, m.in. gdy z woli własnej nie można zrzec się obywatelstwa, zgoda może być udzielona mimo niespełnienia tej przesłanki (art. 5 ust. 2 ustawy o obywatelstwie).
⑥ Warunek poszanowania konstytucji (brak dążenia do przemocy)
Osoby dążące do zniszczenia władzy japońskiej przemocą bądź to popierające lub będące członkami bądź tworzącymi takie organizacje nie uzyskają zgody na naturalizację.
Znajomość języka japońskiego
Przepisy nie precyzują wprost poziomu, lecz wymagana bywa w praktyce znajomość języka japońskiego w stopniu nieutrudniającym codziennego życia (mowa, czytanie i pisanie). Orientacyjnie wskazuje się umiejętności odpowiadające co najmniej 2.–3. klasie szkoły podstawowej.
Łagodzenie warunków (naturalizacja uproszczona i szczególna)
Dla cudzoziemców w szczególnej sytuacji wobec Japonii — m.in. urodzonych w Japonii, małżonków obywateli japońskich, dzieci obywateli japońskich czy byłych obywateli japońskich — część warunków może zostać złagodzona (art. 6–8 ustawy o obywatelstwie).
Na przykład małżonek obywatela japońskiego może skorzystać z wymogów w rodzaju „przez co najmniej 3 lata na zmianę ma w Japonii miejsce zamieszkania lub pobytu i obecnie ma w Japonii miejsce zamieszkania” albo „od dnia zawarcia małżeństwa upłynęły 3 lata i przez co najmniej 1 rok na zmianę ma w Japonii miejsce zamieszkania” (skrócenie wymogów pobytu). Dzieci obywateli japońskich (z wyłączeniem adoptowanych) bądź osoby, które utraciły obywatelstwo japońskie, mogą w pewnych sytuacjach być zwolnieni m.in. z wymogów długości pobytu i utrzymania. Czy dana osoba spełnia przesłanki, należy ustalić w właściwym Biurze Prawnym.
Oficjalny sposób składania wniosku o udzielenie zgody na naturalizację
Jeśli kandydat ukończył 15 lat, wniosek składa osobiście on sam; jeśli ma poniżej 15 lat — przedstawiciel ustawowy (np. rodzic, opiekun). Konieczne jest stawiennictwo w właściwym Biurze Prawnym lub lokalnym Biurze Prawnym i złożenie wniosku w formie pisemnej. Formularze otrzymuje się w miejscu złożenia; do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające spełnianie warunków oraz stosunek prawny i rodzinny. Zakres okazywanych dokumentów zależy od sytuacji indywidualnej — prosimy o wcześniejsze uzgodnienia z właściwym Biurem Prawnym (Ministerstwo Sprawiedliwości: wniosek o udzielenie zgody na naturalizację).
Rozpatrywanie trwa w praktyce zwykle ok. pół roku do dwóch lat. Po udzieleniu zgody informacja ukaże się w Dzienniku Urzędowym, a skutek naturalizacji wynika od dnia tego ogłoszenia.
Źródła i linki urzędowe
Przebieg wsparcia w naszej kancelarii do udzielenia zgody na naturalizację
-
1. Zapytanie ze strony internetowej
Telefon 090-3676-8204 lub e-mail miyazaki@visa-agent.net
-
2. Odpowiedź od pracownika kancelarii
-
3. Pierwsze spotkanie (pierwsza odpłatna konsultacja)
Prosimy o wskazanie dogodnego terminu.
-
4. Sporządzenie wyceny
Na spotkaniu ustalimy treść sprawy, przebieg obsługi i przedstawimy wycenę (kosztorys).
-
5. Zawarcie umowy / zlecenia
Po akceptacji wyceny wyjaśnimy dalszy harmonogram.
-
6. Uiszczenie wynagrodzenia przy rozpoczęciu
Przy rozpoczęciu obsługi należy uiścić całość uzgodnionego wynagrodzenia.
-
7. Weryfikacja dokumentów w Biurze Prawnym
-
8. Zbieranie i sporządzanie dokumentów do złożenia
-
9. Złożenie dokumentów i wszczęcie postępowania
-
10. Rozmowa urzędnika z wnioskodawcą
-
11. Rozpatrzenie i decyzja o udzieleniu bądź odmowie zgody
-
12. Zawiadomienie z Biura Prawnego o udzieleniu bądź odmowie zgody

