Wiza start-up (program wspierania zagranicznych przedsiębiorców)

Wizualizacja start-upu: zespół wspólnie rozwijający przedsięwzięcie

Na czym polega wiza start-up

Wiza start-up (oficjalna nazwa: program wspierania zagranicznych przedsiębiorców, rozwijany przez Ministerstwo Gospodarki, Handlu i Przemysłu) to mechanizm, dzięki któremu cudzoziemcy planujący nowe przedsięwzięcie w Japonii mogą legalnie przebywać w kraju w okresie przygotowawczym do rozpoczęcia działalności. Jako status pobytu przyznawany jest „szczególna aktywność (nr 44 – zagraniczny przedsiębiorca)”.

Zazwyczaj do prowadzenia spółki w Japonii wymagany jest status kierowania/ prowadzenia firmy (keiei · kanri), a do tego m.in. lokal biura, zatrudnienie co najmniej jednego pracownika w pełnym wymiarze godzin oraz kapitał zakładowy lub wkład w wysokości co najmniej 30 milionów jenów. W przypadku wizy start-up te warunki mogą być jeszcze niespełnione, jeśli władze uznają, że w ciągu roku (a po przedłużeniu maksymalnie dwóch lat) istnieje wysokie prawdopodobieństwo ich spełnienia – wówczas można w tym okresie przebywać w Japonii i skupić się na działaniach przygotowujących do otwarcia firmy.

Celem programu jest wzmacnianie konkurencyjności gospodarki japońskiej na arenie międzynarodowej i budowa w kraju bazy globalnej aktywności gospodarczej. Wnioski składa się w regionach, w których działają organizacje wspierające zagranicznych przedsiębiorców, certyfikowane przez Ministra Gospodarki, Handlu i Przemysłu – m.in. w Fukuoka, Osace, Tokio, prefekturach Aichi i Kioto, Jokohamie, Sendai, na Hokkaido, w dzielnicy Shibuya itd. – zgodnie z wymogami właściwej organizacji.

Źródła: Ministerstwo Gospodarki, Handlu i Przemysłu: „Program wspierania zagranicznych przedsiębiorców (wiza start-up)” (jęz. jap.), miasto Osaka: przyjmowanie wniosków w ramach programu (jęz. jap.), miasto Osaka: pytania i odpowiedzi dotyczące programu (jęz. jap.)

Przebieg programu (w skrócie)

Organ publiczny lub podmiot prywatny składa do Ministra Gospodarki, Handlu i Przemysłu plan wspierania i zarządzania działaniami przedsiębiorców zagranicznych („plan zarządzania wsparciem”) i ubiega się o jego aprobatę.
Zagraniczny przedsiębiorca przekazuje do certyfikowanej organizacji wspierającej (np. miast Osaka, Fukuoka, Tokio itd.) plan działań przygotowawczych do otwarcia firmy.
Organizacja ocenia plan; gdy wymogi są uznane za spełnione, wydaje zaświadczenie potwierdzające plan działań przygotowawczych.
Przedsiębiorca składa to zaświadczenie wraz z wymaganymi dokumentami do właściwego terenowego centrum imigracyjnego w Japonii i wnioskuje o udzielenie (lub zmianę) statusu „szczególna aktywność”.
Po wydaniu zezwolenia przebywa się w Japonii jako „certyfikowany zagraniczny przedsiębiorca” maksymalnie dwa lata (odnowienia co pół roku), wykonując działania przygotowawcze do otwarcia firmy.
Organizacja wspierająca monitoruje postępy (m.in. comiesięczne spotkania).
Po ukończeniu przygotowań wnioskuje się o zmianę statusu na „kierowanie/ prowadzenie firmy” i rozpoczyna prowadzenie działalności.

※ Ważność zaświadczenia potwierdzającego plan działań przygotowawczych wynosi 3 miesiące. Wnioski do imigracji należy złożyć w tym okresie.

Dla kogo jest ten program

Obcokrajowcy, którzy chcą od zera rozpocząć w Japonii nowe przedsięwzięcie (jako właściciel lub kadra kierownicza),
osoby, które w perspektywie roku mogą spełnić wymogi co do biura, zatrudnienia w pełnym wymiarze i kapitału (lub wkładu) co najmniej 30 milionów jenów,
osoby planujące działalność przygotowawczą i siedzibę w rejonie wskazanym przez certyfikowaną organizację (np. na terenie miasta Osaka, Fukuoka itd. – w zależności od programu),
w niektórych przypadkach również osoby, które już przebywają w Japonii na innych statusach, np. studia, wykładowca, badania, szczególna aktywność w celu poszukiwania pracy (szczegóły zależą od organizacji).

Osób mających miejsce zamieszkania za granicą, często dotyczy to możliwości złożenia wniosku przez pełnomocnika (adwokat, kancelaria Administrative Scrivener itp. – zgodnie z wymogami danej organizacji). Przejęcie istniejącej firmy od poprzednika lub udział wyłącznie jako współmałżonek przedsiębiorcy nie wchodzi w zakres programu.

Porównanie: wiza start-up, J-Find, status kierowania/ prowadzenia firmy

Do głównych statusów związanych z otwarciem firmy lub przygotowaniami do niego należą: wiza start-up (szczególna aktywność, nr 44), system „Future Creation Human Resources” (J-Find) oraz kierowanie/ prowadzenie firmy. Różnią się celem, grupą odbiorców, maksymalnym okresem pobytu i wymogami finansowymi – poniższa tabela pomoże w wyborze właściwej ścieżki.

Kryterium	Wiza start-up (szczególna aktywność, nr 44)	J-Find (Future Creation Human Resources) (szczególna aktywność – talent na rzecz innowacji)	Kierowanie/ prowadzenie firmy
Cel	Pobyt w Japonii jako faza przygotowawcza do otwarcia nowej firmy	Dla uzdolnionych absolwentów zagranicznych uczelni: poszukiwanie pracy lub działania przygotowawcze do własnej firmy	Prowadzenie lub zarządzanie realnie funkcjonującym przedsiębiorstwem w Japonii
Główni beneficjenci	Osoby, które w perspektywie roku planują otwarcie firmy i będą prowadzić przygotowania oraz siedzibę w rejonie objętym programem certyfikowanej organizacji – bez wymogu określonej uczelni ani rankingu	Absolwenci uczelni znajdujących się w rankingach (QS, THE, Shanghai) w pierwszej setce w co najmniej dwóch z tych rankingów, w ciągu 5 lat od ukończenia studiów. Dopuszczalne jest zarówno poszukiwanie pracy, jak i przygotowania do własnej firmy	Osoby spełniające kryteria m.in. co do lokalu, co najmniej jednego pracownika w pełnym wymiarze, kapitału/wkładu 30 milionów jenów oraz – w stosownych przypadkach – języka japońskiego. Dotyczy nowych firm, inwestycji w spółkę, przejęć itd.
Okres pobytu	Zasada: 1 rok; po przedłużeniu łącznie do 2 lat (odnawianie co pół roku)	Zasada: 1 rok; przedłużenia co 1 rok lub co pół roku, łącznie do 2 lat	5 lat, 3 lata, 1 rok, 6 miesięcy, 4 lub 3 miesiące – w zależności od wniosku
Środki finansowe	Konieczne zabezpieczenie środków na utrzymanie i przygotowanie firmy na czas trwania programu. Np. w Osace może być wymagane wykazanie ok. 30 milionów jenów na rachunku (w zależności od weryfikacji). Dodatkowa praca (poza statusem) z zasady nie jest dopuszczalna	Przy wniosku wystarcza zazwyczaj co najmniej 200 000 jenów w depozycie. Bez dodatkowego zezwolenia można wykonywać pracę (m.in. dorywczo, staż) – w ramach wskazań przepisów	Kapitał/wkład co najmniej 30 milionów jenów (lub równoważna skala działalności) oraz zatrudnienie min. jednej osoby w pełnym wymiarze
Kolejność kroków	① wniosek do certyfikowanej organizacji o plan działań przygotowawczych ② wydanie zaświadczenia potwierdzającego plan ③ wniosek imigracyjny	Wniosek bezpośrednio do imigracji – certyfikatu organizacji wspierającej nie wymaga się	Wniosek do imigracji: certyfikat CoE, zmiana statusu lub przedłużenie – z dokumentacją m.in. dotyczącą biura, pracowników, kapitału
Ograniczenie terytorialne	Tak. Przygotowania i siedziba muszą znajdować się w rejonach objętych programem organizacji uznanych przez Ministra (Fukuoka, Osaka, Tokio, Aichi, Kioto, Jokohama, Sendai, Hokkaido, Shibuya itd.) – wymogi różnią się między organizacjami	Nie. Poszukiwanie pracy lub przygotowania do firmy możliwe na terytorium całej Japonii	Nie. Wystarcza zapewnienie biura na terenie Japonii (m.in. zasady odrębne w przypadku łączenia z mieszkaniem)
Dalszy pobyt	Po ukończeniu przygotowań: wniosek o zmianę na status kierowania/ prowadzenia firmy. Samo zaświadczenie nie gwarantuje wydania zezwolenia	Po znalezieniu pracy: zmiana na status odpowiedni do pracy. W razie własnej firmy: m.in. kierowanie/ prowadzenie	Przy przedłużeniach weryfikowane są m.in. trwanie firmy, rentowność, zatrudnienie. Przy spełnieniu warunków możliwe ubieganie się o trwały pobyt

※ Szczegóły programu wiza start-up podają poszczególne certyfikowane organizacje – aktualną listę publikuje Ministerstwo Gospodarki, Handlu i Przemysłu (jęz. jap.). O J-Find: MSW Japonii / Immigration Services Agency (jęz. jap.), o kierowaniu/ prowadzeniu: urząd imigracyjny – status „kierowanie/ prowadzenie firmy” (jęz. jap.).

Zalety i ograniczenia

Zalety

Możliwość przebywania w Japonii w fazie przygotowawczej, zanim spełni się wymogi co do biura, pracowników czy 30 milionów jenów, o ile przewiduje się wysokie prawdopodobieństwo spełnienia tych warunków w ciągu roku – łącznie do ok. 2 lat.
Możliwość korzystania z wsparcia i nadzoru certyfikowanej organizacji (monitorowanie postępów, konsultacje itd.).
Oczekuje się, że zaświadczenie o planie działań przygotowawczych pozytywnie wpłynie na późniejsze postępowanie w sprawie statusu kierowania/ prowadzenia firmy (bez gwarancji wydania zezwolenia).

Ograniczenia

Posiadanie zaświadczenia nie oznacza automatycznie wydania zezwolenia na „szczególną aktywność” przez imigrację. Zmiana na status kierowania/ prowadzenia po zakończeniu fazy start-up zależy od spełnienia w danym momencie wszystkich wymogów.
W okresie przygotowawczym z zasady nie dopuszcza się pracy (zatrudnienia) spoza dozwolonego zakresu – należy wcześniej zadbać o środki na utrzymanie i inwestycję.
Program skierowany jest do osób zakładających własne, nowe przedsięwzięcie – nie obejmuje wyłącznie przejęcia spółki, towarzystwa małżonka-przedsiębiorcy ani zatrudnienia jako pracownik.
W wielu organizacjach weryfikacja i rozmowy odbywają się po japońsku. Bez znajomości języka zwykle potrzebny jest tłumacz.

Przykładowe certyfikowane organizacje wspierające

Pełną listę organizacji, które uzyskały aprobatę Ministra, publikuje strona Ministerstwa. Przykłady (nazwy i adresy URL mogą ulec zmianie):

Fukuoka (jęz. jap.)
Osaka (jęz. jap.)
Tokio (jęz. jap.)
Prefektury i miasta: m.in. Aichi, Gifu, Mie, Kioto, Hyōgo, Hokkaido, Sendai, Jokohama, Ibaraki, Oita, Niigata, Shibuya, Hamamatsu, Kaga, Toyama, Kumamoto, Okinawa, Narita, Hiroszima, Kitakyūshū, Kanagawa itd.
Podmioty prywatne, np. Tsukurie Co., Ltd. (jap. 株式会社ツクリエ)

Prosimy o sprawdzenie bieżącej listy na stronie Ministerstwa Gospodarki, Handlu i Przemysłu (jęz. jap.). Wniosek składa się u organizacji odpowiadającej miejscu zamieszkania lub planowanej siedziby.

Okres pobytu i sytuacja po jego upływie

Status w ramach wizy start-up wynosi w zasadzie 1 rok, a po przedłużeniu łącznie do 2 lat (możliwe półroczne odnowienia). Po zakończeniu fazy start-up, aby dalej prowadzić firmę w Japonii, wymagane jest zezwolenie na zmianę statusu na „kierowanie/ prowadzenie firmy” w właściwym biurze imigracyjnym. W dniu wniosku należy spełniać wszystkie kryteria tego statusu, m.in. lokal, pracownik w pełnym wymiarze, kapitał/wkład, ewentualnie język japoński.

Jeśli dokończenie przygotowań okaże się niemożliwe lub wniosek o status kierowania/ prowadzenia zostanie odrzucony, należy liczyć się z wyjazdem do kraju pochodzenia. Zaleca się oddzielne zabezpieczenie środków na bilet powrotny, niezależnie od budżetu firmowego.

Kontakt

Przy wiza start-up konieczne jest złożenie planu w certyfikowanej organizacji oraz własna procedura w imigracji. W razie wątpliwości co do dokumentów czy sposobu opisu planu prosimy o kontakt z naszą kancelarią – jako kancelaria upoważniona do składania wniosków imigracyjnych w imieniu klienta służymy wsparciem.

Przydatne odnośniki: MSHP – program wspierania zagranicznych przedsiębiorców (wiza start-up), Osaka – przyjmowanie wniosków, Osaka – pytania i odpowiedzi, MSW – J-Find, urząd imigracyjny – kierowanie/ prowadzenie