Inżynier, nauki humanistyczne, działalność międzynarodowa (oficjalna nazwa japon.: 技術・人文知識・国際業務, gijinkoku) to dopuszczający pracę status pobytu, określony w tabeli 2 tabeli 1 załącznika 1 do japońskiej ustawy imigracyjnej (入国管理法; w skrócie: 入管法). Obejmuje wykonywanie prac na podstawie umowy z podmiotem publicznym lub prywatnym w Japonii, w których wymagana jest wiedza i umiejętności w dziedzinach nauk ścisłych (m.in. fizyka, inżynieria) bądź nauk humanistycznych (m.in. prawo, ekonomia, socjologia) albo prac wymagających myślenia i wrażliwości wynikających z obcej kultury (tzw. działalność o charakterze międzynarodowym w rozumieniu gijinkoku).

Działalności objęte statusem (definicja: Ministerstwo Sprawiedliwości, Japonia)
Na mocy japońskiej ustawy imigracyjnej (入管法) do niniejszego statusu zalicza się w szczególności wskazane niżej działania (z wyłączeniem tych, które przypisane są do odrębnych statusów: m.in. wykładowca, sztuka, dziennikarstwo, kierowanie, prawo i rachunkowość, służba zdrowia, badania, nauczanie, transfer wewnątrz przedsiębiorstwa, opieka, widowiska itd.).
- Prace wymagające wiedzy technicznej lub merytorycznej: wykonywanie prac wymagających specjalistycznej wiedzy i umiejętności w naukach przyrodniczych albo w naukach humanistycznych, takich jak prawo, ekonomia, socjologia itp.
- Działalność o charakterze międzynarodowym (国際業務): wykonywanie prac wymagających myślenia i wrażliwości opartych na obcej kulturze
Przykłady: m.in. inżynierowie mechanicy i pokrewni, tłumacze ustni, projektanci, lektorzy w firmach prywatnych, marketing itd. Szczegóły: Immigration Services Agency of Japan: status gijinkoku (str. Ministerstwa Sprawiedliwości, jęz. japon.).
Warunki uzyskania statusu gijinkoku
Wymagane wykształcenie i doświadczenie
Przez pryzmat „standardów dopuszczających wjazd” wnioskodawca w zasadzie musi spełnić którykolwiek z poniższych warunków i posiadać wymaganą wiedzę merytoryczną i techniczną.
- ukończył uniwersytet, studiując przedmioty odpowiadające wiedzy z zakresu przewidzianego dla wykonywanych prac, albo ukończył co najmniej równorzędne kształcenie;
- ukończył w Japonii specjalistyczny program (専門課程) w szkole specjalistycznej (専修学校, senmon gakkō) z przedmiotami odpowiadającymi wiedzy wymaganej w pracy;
- posiada co najmniej 10 lat doświadczenia zawodowego w zakresie wiedzy wymaganej w pracy.
Przy działalności o charakterze międzynarodowym (m.in. tłumaczenie, tłumaczenie ustne, nauczanie języków, public relations, relacje z zagranicą, design, rozwój produktu itd.) ponadto w pewnych sytuacjach wymagane jest co najmniej 3-letnie doświadczenie w działalności tego rodzaju wykazane dokumentami (od tego wymogu mogą być wyłączeni absolwenci, którzy podejmują tłumaczenie, tłumaczenie ustne lub nauczanie języka).
W przypadku informatyków wymóg może zostać spełniony także wynikami z egzaminów i uprawnieniami z zakresu „technologii informatycznych” wyznaczonych przez Ministra Sprawiedliwości. W pewnym zakresie dopuszczalne jest posługiwanie się poziomami A, B, C w systemie DOEACC.
Wynagrodzenie
Wynagrodzenie musi wynosić co najmniej tyle, ile otrzymałby pracownik będący obywatelem japońskim na tym samym stanowisku.
Okres pobytu
5 lat, 3 lata, 1 rok lub 3 miesiące (zgodnie z japońską ustawą imigracyjną okres w poszczególnym przypadku przyznaje Minister Sprawiedliwości).
Przegląd wymaganych dokumentów (w skrócie)
Rodzaj składanych dokumentów zależy od typu wniosku (certyfikat uprawniający do pobytu – CoE, zmiana statusu, przedłużenie, uzyskanie statusu) oraz kategorii (1–4) zatrudniającego. Poniżej w skrócie. Listę aktualną, pełną, z formularzami prosimy sprawdzać w materiale Immigration Services Agency of Japan (jęz. japon.) oraz w arkuszu kontrolnym (PDF) dołączonym do strony.
Kategorie zatrudniającego (host organization)
Objętość przekazywanych dokumentów zależy od przypisania do kategorii 1–4.
- Kategoria 1: m.in. podmioty spełniające określone wymogi, innowacyjne przedsiębiorstwa, podmioty prawa publicznego, administracja centralna i lokalna, wzajemne towarzystwa ubezpieczeniowe, spółki notowane na giełdzie itd.
- Kategoria 2: podmiot, który uzyskał zgodę na korzystanie z internetowego systemu wniosków o pobyt, albo podmiot/osoba fizyczna prowadząca działalność, u których łączne potrącone podatki od wynagrodzeń w poprzednim roku wyniosły co najmniej 10 mln jenów (wg uproszczonej sprawozdawczości itp.)
- Kategoria 3: podmiot/osoba fizyczna, które złożyły zbiorcze zestawienie dokumentów prawnych (法定調書合計表) dotyczące wynagrodzeń pracowników za poprzedni rok (z wyłączeniem kategorii 2)
- Kategoria 4: podmioty, które nie kwalifikują się do powyższych (w praktyce wymagane bywa więcej dokumentów uzupełniających)
Podstawowe wspólne dokumenty (część może nie dotyczy danego wniosku)
- dokumenty wykazujące przynależność do kategorii 1–4;
- Kategoria 1: m.in. odpis certyfikatu, wyciąg z wykazu notowanych spółek, potwierdzenie właściwego organu o zezwoleniu na utworzenie itd. – w zależności od przypadku;
- Kategoria 2: potwierdzenie zgody na system online, odpis zbiorczego zestawienia 法定調書合計表 za poprzedni rok;
- Kategoria 3: odpis zbiorczego zestawienia 法定調書合計表 wynagrodzeń pracowników za poprzedni rok
Podstawowe dokumenty dotyczące wnioskodawcy (cudzoziemca)
Przy wniosku o certyfikat CoE, zmianę statusu albo pierwsze uzyskanie statusu z reguły wymagane są w szczególności poniższe składniki.
- Życiorys (CV) w 1 egz. z czytelnym wskazaniem miejsc, rodzajów i okresu prac wymagających wiedzy merytorycznej/technicznej w rozumieniu wniosku
- Co najmniej jeden z poniższych dokumentów potwierdzających wykształcenie lub karierę:
- dyplom ukończenia uniwersytetu lub dokument wykazujący co najmniej równorzędne kształcenie
- zaświadczenie o zatrudnieniu itp. potwierdzające okresy pracy w pokrewnym zakresie (w tym okresy studiów w ramach właściwych kierunków: uniwersytet, technikum, liceum, kurs w senmon gakkō)
- w przypadku działalności międzynarodowej: dowód co najmniej 3-letniej praktyki w zadaniu pokrewnym (przy części absolwentów: tłumaczenie, tłumaczenie ustne, nauczanie – wymóg może nie obowiązywać)
- dla informatyków: potwierdzenie wyników/egzaminu z listy „technologii informatycznych” Ministra Sprawiedliwości (może być zbędne, gdy wraz z wnioskiem złożono pełną informację o wykształceniu itp.)
Przy wniosku o przedłużenie – dodatkowo, m.in.
- zaświadczenie o podatku lokalnym (juminzei) oraz zaświadczenie o zsumowanym dochodzie i należnych podatkach (po 1 egz. z gminy, w której był Państwa adres 1 stycznia)
- w pracy na podstawie umów agencji pracy/outsourcingu: materiały pod rzeczywiste obowiązki w miejscu faktycznej pracy (m.in. zawiadomienie o warunkach pracy, umowa) – 1 egz.
- przy pierwszej po zmianie pracodawcy do kategorii 3 lub 4 może być wymagane dodatkowo: sprawozdanie finansowe, opis działalności, wypis z rejestru, zawiadomienia o warunkach pracy itd.
Inne uwagi
- dokumenty wydawane w Japonii: zasada co do 3 miesięcy od daty wystawienia
- teksty w języku obcym: dołączyć tłumaczenie na język japoński
- niekompletne wnioski mogą wydłużyć postępowanie i wiązać się z niedogodnością dla wnioskodawcy
Na temat wypełniania wniosku i zestawu dokumentów można również dzwonić do Foreign Residents Support Center (telefon: 0570-013904).

