Status pobytu dziecka po narodzinach

Gdy oboje rodzice są cudzoziemcami przebywającymi w Japonii i urodzi się tam dziecko, dziecko nie nabywa obywatelstwa japońskiego — należy więc uzyskać dla niego status umożliwiający legalny pobyt. W zasadzie wniosek o zezwolenie na uzyskanie statusu pobytu należy złożyć w ciągu 30 dni od urodzenia. Jeśli jednak dziecko wyjedzie z Japonii w ciągu 60 dni od narodzin, w tym okresie może przebywać w kraju bez składania tej procedury, z zastrzeżeniem warunków przewidzianych przez przepisy.
Jeśli po upływie 60 dni dziecko nadal będzie przebywać w Japonii bez uzyskania statusu, dojdzie do przekroczenia dozwolonego pobytu (pobytu bez ważnego zezwolenia), co może prowadzić m.in. do przymusowego wydalenia — dlatego zachęcamy, by niezwłocznie po narodzinach dziecka rozpocząć przygotowania formalne.

Przebieg czynności po urodzeniu dziecka

1. 1. Narodziny dziecka

2. 2. Zgłoszenie urodzenia w urzędzie gminy w terminie 14 dni od narodzin

3. 3. Czynności w ambasadzie lub innym urzędzie konsularnym państwa dziecka (np. rejestracja urodzenia)

4. 4. Wniosek o zezwolenie na uzyskanie statusu pobytu (do 30 dni od urodzenia)

Czym jest wniosek o zezwolenie na uzyskanie statusu pobytu

Wniosek o zezwolenie na uzyskanie statusu pobytu składa cudzoziemiec, który z przyczyn takich jak utrata obywatelstwa japońskiego lub urodzenie się w Japonii znalazł się w sytuacji legalnego pobytu bez odprawy granicznej, a zamierza przebywać w Japonii dłużej niż 60 dni od dnia powstania tej przyczyny — w celu uzyskania statusu pobytu (zob. Służba Imigracyjna — „Wniosek o zezwolenie na uzyskanie statusu pobytu” oraz Uzyskanie statusu pobytu (art. 22 ust. 2 ustawy o imigracji)).

Przez 60 dni od dnia powstania przyczyny pobyt bez statusu jest dopuszczalny; jeśli jednak zamierza się przebywać w Japonii dłużej niż 60 dni, wniosek o uzyskanie statusu należy złożyć w ciągu 30 dni od tego dnia (w przypadku urodzenia — od dnia narodzin). Brak wniosku i pozostanie po upływie 60 dni oznacza pobyt bez ważnego zezwolenia, z ryzykiem przymusowego wydalenia — warto więc niezwłocznie rozpocząć procedurę.

Obywatelstwo: Gdy oboje rodzice są obcokrajowcami, dziecko urodzone w Japonii nie nabywa obywatelstwa japońskiego. Należy złożyć zgłoszenie urodzenia także w ambasadzie lub konsulacie państwa dziecka na terenie Japonii i uzyskać dla dziecka paszport.

Wymogi proceduralne (podmiot, terminy itd.)

• Podstawa prawna: Ustawa o kontroli imigracyjnej i uznawaniu uchodźców, art. 22 ust. 2 i 22 ust. 3
• Podmiot postępowania: Osoba, która utraciła obywatelstwo japońskie lub z innej przyczyny (np. urodzenie) przebywa w Japonii bez odprawy granicznej i zamierza pozostać w kraju dłużej niż 60 dni od dnia powstania tej przyczyny
• Termin złożenia wniosku: 30 dni od dnia powstania podstawy do uzyskania statusu (przy urodzeniu — 30 dni od daty urodzenia)
• Kto składa wniosek: Pełnomocnik (uprawniony rzeczoznawca administracyjny Gyōseishoshi, adwokat itp.), przedstawiciel ustawowy lub sam wnioskodawca. W przypadku osób poniżej 16. roku życia wniosek mogą złożyć m.in. krewni lub współmieszkańcy. Gdy występuje pełnomocnik, osobista wizyta wnioskodawcy w urzędzie imigracyjnym zasadzie nie jest wymagana, jednak wnioskodawca musi przebywać w Japonii.
• Opłaty: od wniosku nie pobiera się opłat
• Właściwy organ: regionalny urząd Służby Imigracyjnej dla miejsca zamieszkania (Wykaz urzędów; informacja także pod numerem infolinii dla cudzoziemców 0570-013904)
• Godziny przyjmowania: dni robocze, zwykle 9:00–12:00 i 13:00–16:00 (mogą się różnić w zależności od placówki)
• Orientacyjny czas rozpatrzenia: w ramach 60 dni od powstania przyczyny (czasem rozstrzygnięcie następuje tego samego dnia)

Wniosek można złożyć także droga elektroniczną (online).

Jaki status pobytu można uzyskać

W zależności od planowanej działalności w Japonii (rodzaju statusu pobytu) zmieniają się formularze i wymagane dokumenty. Po narodzinach dziecka najczęściej wchodzą w grę m.in.:

• Pobyt z rodziną (Dependent) — gdy jedno z rodziców przebywa np. na statusie „Profesor”, „Technika, nauki humanistyczne i usługi międzynarodowe” lub „Student”, a dziecko pozostaje na jego utrzymaniu
• Współmałżonek Japończyka itp. — gdy ojcem lub matką jest obywatel Japonii, a dziecko przebywa jako dziecko własne
• Współmałżonek osoby z pobytem stałym itp. — gdy rodzic ma status stałego pobytu, a dziecko przebywa jako jego dziecko
• Pobyt na czas nieokreślony (Long-term resident) — gdy spełnione są przesłanki wskazane w rozporządzeniu

Jeśli nie ma pewności co do właściwego statusu, prosimy o zapoznanie się z wykazem statusów pobytu (Służba Imigracyjna) lub konsultację z urzędem bądź specjalistą.

Wykaz dokumentów (orientacyjnie: wniosek o status „Pobyt z rodziną” po narodzinach dziecka)

Poniżej — orientacyjny wykaz dla uzyskania statusu „Pobyt z rodziną”. Przy innych statusach prosimy sprawdzić wymagania pod linkami na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości — wniosek o zezwolenie na uzyskanie statusu pobytu i dołączyć dokumenty wskazane dla wybranego statusu.

Dokumenty wymagane w każdym przypadku

1. Formularz wniosku o zezwolenie na uzyskanie statusu pobytu — 1 egz. (PDF · Excel)
2. Zdjęcie — 1 szt. (wg wymogów; osoby poniżej 16. roku życia — zwykle zwolnienie)
3. Dokument potwierdzający urodzenie — 1 egz. (np. zaświadczenie o przyjęciu zgłoszenia urodzenia)
4. Paszport (do okazania) — u noworodków bez paszportu należy potwierdzić wymogi w urzędzie imigracyjnym
5. Dokument potwierdzający pokrewieństwo między wnioskodawcą a osobą utrzymującą — 1 egz.
   np. odpis aktu stanu cywilnego, zaświadczenie o zawarciu małżeństwa, odpis aktu urodzenia itp.
6. Kopia karty pobytu lub paszportu osoby utrzymującej — 1 egz.
7. Kwestionariusz (ankieta) — 1 egz. (PDF)

Dokumenty dotyczące zatrudnienia i dochodu osoby utrzymującej

Gdy osoba utrzymująca pracuje lub prowadzi działalność

• Zaświadczenie o podatku od dochodu (objęcie opodatkowaniem lub zwolnienie) oraz zaświadczenie o stanie podatkowym (z wyszczególnieniem sumy dochodu i zapłaconego podatku za rok) — po jednym egzemplarzu
• Zaświadczenie o zatrudnieniu lub kopia zezwolenia na prowadzenie działalności itp. — 1 egz.

Gdy osoba utrzymująca studiuje i nie pracuje

• Dokumenty potwierdzające możliwość pokrycia kosztów utrzymania
• Wyciąg z rachunku bankowego na nazwisko osoby utrzymującej lub dokument o przyznaniu stypendium itp.

Dokumenty zalecane

• Zaświadczenie o zameldowaniu (juminhyō) — 1 egz. (zalecane): ułatwia wpisanie adresu na karcie pobytu po wydaniu zezwolenia; bez złożenia tego dokumentu w wyznaczonym terminie może być konieczne dodatkowe zgłoszenie miejsca pobytu w gminie w ciągu 14 dni od wydania zezwolenia.

※ Dokumenty w językach obcych należy uzupełnić o tłumaczenie na język japoński. Japońskie zaświadczenia urzędowe zwykle powinny być wystawione nie wcześniej niż 3 miesiące przed złożeniem. Aktualną listę dokumentów prosimy sprawdzić w sekcji dotyczącej wniosku o uzyskanie statusu na stronie status „Pobyt z rodziną” lub w właściwym regionalnym urzędzie imigracyjnym oraz w Centrum informacji dla cudzoziemców (tel. 0570-013904).

Okres pobytu

Zależy od przyznanego statusu pobytu (w przypadku „Pobytu z rodziną” zwykle do pięciu lat w granicach okresu wyznaczonego przez Ministra Sprawiedliwości).