„Szczególna aktywność (absolwenci japońskich uczelni itp.)” to status pobytu określony w obwieszczeniu nr 46 na mocy japońskiej ustawy o kontroli imigracyjnej i uznawaniu statusu uchodźcy. Od wprowadzenia w maju 2019 r. cudzoziemscy studenci, którzy ukończyli japońskie uniwersytet lub inne uczelnie objęte regulacją, uzyskali możliwość zatrudnienia w wielu pracach, w których „gijinkoku” (inżynier, nauki humanistyczne, działalność międzynarodowa) w praktyce trudno byłoby uznać zgodność z zakresem służbowym, m.in. w obsłudze klienta, sprzedaży, w hotelu oraz w innych stanowiskach, gdzie potrzebna jest płynna komunikacja po japońsku.
Reguły szczegółowe: Immigration Services Agency of Japan: wytyczne w sprawie wspierania zatrudniania absolwentów w statusie „szczególna aktywność (absolwenci japońskich uczelni itp.)” (str. japońska) oraz: Zarys (PDF) · Wytyczne (PDF) · Materiały do złożenia (PDF).
Kogo dotyczy (w skrócie o wymaganiach)
Wykształcenie
Konieczne jest ukończenie japońskiej uczelni spełniającej wymagania, tj.:
- absolwent czteroletniego japońskiego uniwersytetu (licencjat, kierunek 4-letni);
- osoba, która ukończyła japońską szkołę podyplomową (magisterium lub doktorat);
- osoba, która ukończyła specjalistyczną ścieżkę (専攻科) w college'u kōsen (高等専門学校) i uzyskała tytuł równy licencjatowi;
- osoba, która ukończyła kurs 職業実践専門課程 uznany przez Ministra Edukacji, w ramach 専修学校 専門課程 (senmon gakkō) i uzyskała tytuł 高度専門士 (kōdo senmonshi).
※ Absolwenci wyłącznie 短期大学 (junior college) oraz absolwenci wyłącznie uniwersytetów zagranicznych nie wchodzą w zakres tej kategorii.
Znajomość języka japońskiego
- Zdanie egzaminu JLPT N1 albo wynik co najmniej 480 punktów w teście BJT Business Japanese Proficiency Test
- w przypadku ukończenia japońskiego uniwersytetu / szkoły podyplomowej ze specjalizacją w języku japońskim, w wyjątkach możliwe jest uznanie zamiast powyższych egzaminów (potwierdzenie w toku wniosku)
Charakter pracy
Praca musi w istocie obejmować obowiązki, w których konieczna jest płynna komunikacja w języku japońskim. Nie wystarcza wykonywanie poleceń w sposób wyłącznie bierny. Wymagany jest m.in. dialog z innymi lub inicjowanie kontaktu z osobami trzecimi.
Przykłady dopuszczalnych prac: obsługa klienta i sprzedaż, praca w sali restauracyjnej, praca recepcji i obsługa gości w hotelu czy innym obiekcie, obsługa z elementami tłumaczenia, łączne obowiązki w zakładzie: nadzór nad cudzoziemską załogą wraz z pracą na miejscu, prace łączące wykonanie z planowaniem itp.
Przykłady niedopuszczalne: działalność w branży rozrywki dla dorosłych, stanowiska wymagające japońskiej państwowej licencji (m.in. lekarz, adwokat), gdy podstawą jest w zasadzie praca o charakterze prostym, np. wyłącznie linia produkcyjna lub wyłącznie sprzątanie.
Warunki zatrudnienia
- zasada: bezpośrednie zatrudnienie (nie pracuj w podwykonawstwie/outsourcingu w rozumieniu odrzuconym dla tej ścieżki);
- pełny wymiar czasu pracy, stały pracownik, umowa na czas nieokreślony albo na co najmniej 1 rok;
- wynagrodzenie: co najmniej na poziomie absolwenta uniwersytetu (lub kogoś o równorzędnym wykształceniu) w Japonii wykonującego te same rodzaje zadań;
- pracodawca musi zapewniać m.in. właściwą rejestrację w ubezpieczeniach społecznych itp.
Okres pobytu
Okres pobytu: 5 lat, 3 lata, 1 rok, 6 miesięcy lub 3 miesiące. Przy pierwszej zmianie z „student” oraz pierwszym przedłużeniu, zasada: 1 rok. W okresach odnowień weryfikuje się m.in. dalsze zatrudnienie, wykorzystanie języka japońskiego i sytuację podatkową.
Porównanie: szczególna aktywność nr 46 (absolwenci japońskich uczelni) a gijinkoku
Tabela: szczególna aktywność (obw. 46) a gijinkoku (技術・人文知識・国際業務) — w skrócie.
| Punkt porównania | Szczególna aktywność nr 46 (absolwenci japońskich uczelni itp.) obw. nr 46 |
Gijinkoku: inżynier, nauki humanistyczne, działalność międzynarodowa |
|---|---|---|
| Podmiot (kogo dotyczy) | wyłącznie absolwenci/ukończ japońskich programów: 4-letni uniwersytet, podyplomówka, kōsen 専攻科, wybrane senmon gakkō (kōdo senmonshi) itd. | absolwenci uniwersytetu, absolwenci 専門課程 w senmon gakkō lub m.in. 10 lat doświadczenia w branży — w zależności od wariantu, spełnienie któregoś z warunków wymaganych dla gijinkoku |
| Język japoński | Obowiązkowe spełnienie (N1 albo BJT 480+; wyjątki w przypadku ukończenia japońszczyzny na uczelni – według praktyki urzędu) | na gruncie przepisu nie wymaga się z góry egzaminu; w praktyce może być wymagany w zależności od obowiązków |
| Zakres dopuszczalnej pracy | rdzeń: zajęcia, w których konieczna jest płynna komunikacja w języku japońskim — szerokie spektrum, m.in. obsługa, hotel, praca z łączonym tłumaczeniem, nadzór nad cudzoziemcami itd. | w ramach: inżynieria i nauki ścisłe, humanistyka wąsko pojęta w procedurze, działalność międzynarodowa w rozumieniu przepisów; ściśle badana zgodność pracy i wykształcenia / praktyki |
| Tytuł naukowy a stanowisko | zgodność nie jest wymagana — liczy się wykorzystanie języka japońskiego w pracy | w zasadzie przedmioty ukończone w toku kształcenia (lub powiązane doświadczenie) muszą odpowiadać wykonywanym zadaniom |
| Forma zatrudnienia | zasada: tylko pracodawca bezpośredni (nie w modelu wskazanym jako niedozwolony w procedurze) | bezpośredni pracodawca; w wyjątkach dopuszczalny jest m.in. model agencji pracy przy spełnieniu wymogów |
| Wynagrodzenie | co najmniej na poziomie wynagrodzenia, jakie w tej pracy otrzymywałby japoński absolwent uniwersytetu (lub absolwent studiów podyplomowych) | co najmniej na poziomie wynagrodzenia, jakie w tej pracy otrzymywałby japoński pracownik (standard urzędowy w procedurze) |
| Okres pobytu (typowe warianty) | 5/3/1 rok, 6 mies. lub 3 mies. (pierwsza zmiana z „student” / pierwsze przedłużenie w zasadzie: 1 rok) | 5 lat, 3 lata, 1 rok lub 3 miesiące |
| Podstawowy cel kategorii | wsparcie w zatrudnianiu absolwentów; umożliwienie pracy w szerokim spektrum zawodów dzięki językowi japońskiemu | zatrudnianie osób w pracach wymagających wysokiej specjalizacji / wymiaru międzynarodowego w rozumieniu przepisów o gijinkoku |
Kiedy rozważać status „szczególna aktywność (absolwenci japońskich uczelni)”, a nie gijinkoku
- jeśli ukończyli Państwo japońską uczelnię, mają N1 albo wynik BJT 480+ i podejmują pracę w obsłudze, w hotelu, w koordynacji w języku japońskim itd., a w procedurze gijinkoku trudno wykazać wystarczające powiązanie kierunku studiów z pracą, często rozważany jest właśnie status nr 46;
- gdy praca jednoznacznie wpisuje się w definicję gijinkoku, tradycyjnie właściwym krokiem może być wniosek w statusie gijinkoku.
Linki i materiały urzędowe
- Immigration Services Agency of Japan: wytyczne w sprawie wspierania zatrudniania absolwentów — „szczególna aktywność (absolwenci japońskich uczelni itp.)” (str. japońska)
- „Szczególna aktywność (obwieszczenie nr 46)” — zarys (PDF, jęz. japon.)
- Wytyczne: „szczególna aktywność (absolwenci japońskich uczelni itp.)” w kontekście wspierania zatrudniania (PDF, jęz. japon.)
- Załącznik: materiały do złożenia (PDF, jęz. japon.)
- Gijinkoku – inżynier, nauki humanistyczne, międzynarodowa działalność gospodarcza
- Zatrudnienie absolwentów (po studiach) / działalność poszukiwania pracy itp.
W kwestiach: wniosku o szczególną aktywność (absolwenci japońskich uczelni, obw. 46) oraz wyboru wobec gijinkoku prosimy o kontakt: formularz zapytania.
