Charakter instytucji (wyjaśnienie)

Cofnięcie statusu pobytu to instytucja przewidziana w ustawie o cudzoziemcach (art. 22 ust. 4), w ramach której status pobytu cudzoziemca zostaje cofnięty m.in. wówczas, gdy zezwolenie na pobyt lub stempel dopuszczenia na terytorium uzyskano w drodze podstępu bądź w inny niedozwolony sposób, albo gdy przez określony czas przebywał w Japonii bez wykonywania działalności właściwej dla posiadanego statusu pobytu i spełnione są przesłanki ustawowe.

Cofnięcie nie jest procedurą „wnioskową” ze strony cudzoziemca — jeżeli minister sprawiedliwości uzna, że zachodzą przesłanki cofnięcia, status pobytu zostaje cofnięty w drodze decyzji administracyjnej.

Przesłanki cofnięcia statusu pobytu (wykaz podstaw)

Jeżeli stwierdzono którykolwiek z poniższych faktów, minister sprawiedliwości może cofnąć status pobytu aktualnie posiadany przez cudzoziemca (art. 22 ust. 4 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach).

  1. Gdy w wyniku podstępu lub innego niedozwolonego działania wprowadzono w błąd urzędnika ds. kontroli granicznej co do spełniania przesłanek odmowy wstępu i w konsekwencji wydano stempel dopuszczenia na terytorium itp.
  2. Oprócz przypadku (1): gdy w wyniku podstępu lub innego niedozwolonego działania zatajono działalność faktycznie zamierzaną w Japonii i uzyskano stempel dopuszczenia itp. (np. gdy osoba zamierzająca wykonywać pracę fizyczną zadeklarowała działalność odpowiadającą statusowi „Technik/specjalista”) albo gdy zatajono inne okoliczności co do działalności zamierzanej w Japonii i uzyskano stempel dopuszczenia itp. (np. gdy wnioskodawca podał nieprawdziwe informacje o swojej historii zawodowej).
  3. W przypadkach innych niż (1) lub (2), gdy na podstawie fałszywych dokumentów uzyskano stempel dopuszczenia itp. W tym przypadku nie jest wymagane umyślne działanie wnioskodawcy.
  4. Gdy w wyniku podstępu lub innego niedozwolonego działania uzyskano szczególne zezwolenie na pobyt.
  5. Cudzoziemiec przebywający na podstawie statusu pobytu wymienionego w załączniku nr 1 do ustawy o cudzoziemcach (dyplomata, służba publiczna, profesor, sztuka, religia, prasa, Highly Skilled Professional, prowadzenie działalności gospodarczej lub jej zarządzanie, usługi prawne i rachunkowe, usługi medyczne, badania naukowe, nauczanie, technik/specjalista w dziedzinach humanistycznych lub usługach międzynarodowych, transfert wewnątrz przedsiębiorstwa, opieka długoterminowa, rozrywka, kwalifikowane umiejętności, określone kwalifikowane umiejętności, szkolenie zawodowe, działalność kulturalna, pobyt krótkoterminowy, studia, szkolenie, pobyt rodzinny, określona działalność) nie wykonuje działalności przewidzianej dla tego statusu i jednocześnie wykonuje lub zamierza wykonywać inną działalność (z wyjątkiem sytuacji, gdy istnieje uzasadniony powód). ※ Obowiązuje od 1 stycznia 2017 r. (Heisei 29).
  6. Cudzoziemiec przebywający na podstawie statusu z załącznika nr 1 nie wykonuje działalności przewidzianej dla tego statusu przez okres dłuższy niż trzy miesiące z rzędu (z wyjątkiem sytuacji, gdy brak działalności ma uzasadniony powód).
  7. Osoba przebywająca na statusie „Małżonek itp. obywatela japońskiego” (z wyłączeniem dziecka obywatela japońskiego i dziecka przysposobionego szczególnie) albo na statusie „Małżonek itp. osoby o pobycie stałym” (z wyłączeniem dziecka osoby o pobycie stałym) nie wykonuje działalności jako małżonek przez okres dłuższy niż sześć miesięcy z rzędu (z wyjątkiem sytuacji, gdy istnieje uzasadniony powód).
  8. Osoba, która w wyniku zezwolenia na wjazd lub zezwolenia na zmianę statusu pobytu stała się rezydentem średnio- lub długoterminowym i w terminie 90 dni od uzyskania zezwolenia nie złożyła do dyrektora generalnego Urzędu ds. Imigracji zgłoszenia miejsca zamieszkania (z wyjątkiem sytuacji, gdy brak zgłoszenia ma uzasadniony powód).
  9. Rezydent średnio- lub długoterminowy, który w terminie 90 dni od dnia opuszczenia miejsca zamieszkania zgłoszonego dyrektorowi generalnemu Urzędu ds. Imigracji nie złożył zgłoszenia nowego miejsca zamieszkania (z wyjątkiem sytuacji, gdy istnieje uzasadniony powód).
  10. Rezydent średnio- lub długoterminowy złożył dyrektorowi generalnemu Urzędu ds. Imigracji fałszywe zgłoszenie miejsca zamieszkania.

Przykłady sytuacji, w których cofnięcie nie następuje (m.in. uzasadniony powód)

Nawet jeżeli zachodzi przesłanka cofnięcia, przy spełnieniu przesłanki „uzasadnionego powodu” cofnięcie nie następuje. Przykłady można sprawdzić w materiałach publikowanych przez Urząd ds. Imigracji.

Przebieg postępowania w sprawie cofnięcia statusu pobytu

Gdy rozważane jest cofnięcie statusu pobytu, urzędnik ds. kontroli granicznej ma wysłuchać stanowiska cudzoziemca, którego dotyczyłoby cofnięcie. Cudzoziemiec może na etapie tego wysłuchania przedstawić swoje stanowisko, złożyć dowody oraz żądać wglądu w materiały.

Skutki wydania decyzji o cofnięciu zależą od rodzaju przesłanki.

  • W przypadku (1) lub (2): osoba staje się niezwłocznie objęta obowiązkiem opuszczenia kraju w trybie przymusowym.
  • W przypadku (3)–(10): wyznacza się okres do dobrowolnego wyjazdu, nie dłuższy niż 30 dni; w tym terminie należy opuścić Japonię dobrowolnie. Wyjątek: w części przypadków pod przesłanką (5), jeżeli istnieją wiarygodne okoliczności uzasadniające obawę ucieczki cudzoziemca, może nastąpić niezwłoczne objęcie trybem przymusowego opuszczenia kraju.
  • Gdy w wyznaczonym terminie nie opuszczono kraju: oprócz trybu przymusowego opuszczenia grożą także sankcje karne.

Materiały, które można przygotować i złożyć na wysłuchaniu (informacja pomocnicza)

Cofnięcie statusu pobytu nie jest „wnioskiem” składanym przez cudzoziemca, lecz decyzją administracyjną — ustawa nie przewiduje jednolitej „listy wymaganych dokumentów”. W praktyce jednak na etapie wysłuchania można przedstawić lub złożyć m.in. następujące materiały, aby wyjaśnić okoliczności sprzeciwiające się cofnięciu lub uzasadniające brak przesłanek.

  • Oświadczenie / pismo z uzasadnieniem wyjaśniające, że przesłanka cofnięcia nie zachodzi albo że istnieje uzasadniony powód
  • Dokumenty potwierdzające wykonywanie (lub wykonywanie w przeszłości) działalności przewidzianej dla statusu pobytu (zaświadczenie o zatrudnieniu, listy płac, umowy, zaświadczenie o uczęszczaniu na zajęcia itp.)
  • Dokumenty potwierdzające wykonywanie (lub wykonywanie w przeszłości) działalności jako małżonek (np. meldunek, dokumenty dotyczące małżeństwa, materiały opisujące sytuację życiową)
  • Wyjaśnienia i materiały wskazujące uzasadniony powód braku zgłoszenia miejsca zamieszkania lub złożenia nieprawdziwego zgłoszenia
  • Dowody i materiały potwierdzające okoliczności przemawiające przeciwko cofnięciu

※ Jakich dokumentów faktycznie wymaga się w danej sprawie, należy ustalać zgodnie z treścią wezwania na wysłuchanie i wskazaniami urzędu. W razie wątpliwości zalecamy konsultację z właściwym oddziałem regionalnym Urzędu ds. Imigracji lub specjalistą (gyōsei shoshi, adwokat).

Źródło: Cofnięcie statusu pobytu (art. 22 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach) | Urząd ds. Imigracji