Status pobytu „praktyka zawodowa” (技能実習) przyznawany jest na podstawie japońskiego systemu kształcenia cudzoziemców w miejscu pracy cudzoziemcom, którzy w przedsiębiorstwie lub innej instytucji w Japonii uczestniczą w szkoleniu i praktyce związanych z określonymi umiejętnościami (w tym uczestniczą w kursach przygotowawczych i wykonują prace z tym związane) bądź wykonują prace wymagające tych umiejętności. Jako sposób przyjęcia przewidziano reżim pojedynczego przedsiębiorstwa (typ イ) i reżim pod nadzorem organizacji (typ ロ); praktyka zawodowa ma charakter etapowy: 1. faza (pierwszy rok – kursy i praktyka) → 2. faza (lata 2. i 3.) → 3. faza (lata 4. i 5.).

Podział kategorii praktyk zawodowych i terminy pobytu (według Służby imigracyjnej Japonii)

Do każdej z działalności objętej uznanym planem praktyk w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o praktykach zawodowych przyporządkowano właściwy status pobytu, jak niżej.

Rodzaj działalnościPrzykładowy opisCzas pobytu
Praktyka zawodowa, faza 1 – typ イDziałalność w ramach praktyki typu 1. „pojedyncze przedsiębiorstwo” na podstawie ustalonego planu: uczestnictwo w kursach i w pracach związanych z określonymi umiejętnościamiOkres wyznaczany indywidualnie przez Ministra Sprawiedliwości (nie dłużej niż 1 rok)
Praktyka zawodowa, faza 1 – typ ロDziałalność w ramach praktyki typu 1. „organizacja nadzorcza” na podstawie ustalonego planu: uczestnictwo w kursach i w pracach związanych z określonymi umiejętnościamiJak wyżej
Praktyka zawodowa, faza 2 – typ イDziałalność w ramach praktyki typu 2. „pojedyncze przedsiębiorstwo” na podstawie ustalonego planu: wykonywanie prac wymagających zdobytych umiejętnościOkres wyznaczany indywidualnie przez Ministra Sprawiedliwości (nie dłużej niż 2 lata)
Praktyka zawodowa, faza 2 – typ ロDziałalność w ramach praktyki typu 2. „organizacja nadzorcza” na podstawie ustalonego planu: wykonywanie prac wymagających zdobytych umiejętnościJak wyżej
Praktyka zawodowa, faza 3 – typ イDziałalność w ramach praktyki typu 3. „pojedyncze przedsiębiorstwo” na podstawie ustalonego planu: wykonywanie prac wymagających zdobytych umiejętnościOkres wyznaczany indywidualnie przez Ministra Sprawiedliwości (nie dłużej niż 2 lata)
Praktyka zawodowa, faza 3 – typ ロDziałalność w ramach praktyki typu 3. „organizacja nadzorcza” na podstawie ustalonego planu: wykonywanie prac wymagających zdobytych umiejętnościJak wyżej

Źródło: Status pobytu „praktyka zawodowa (技能実習)” — Służba imigracyjna (strona Ministerstwa Sprawiedliwości, jęz. jap.)

Pracownicy w hali produkcyjnej

Reżim pojedynczego przedsiębiorstwa dotyczy sytuacji, gdy japońskie przedsiębiorstwo bezpośrednio przyjmuje na praktykę pełnoetatowych pracowników zagranicznej spółki. Dozwolone jest przyjęcie jednego praktykanta przypadającego na 20 pracowników etatowych.
Reżim pod nadzorem organizacji to model, w którym odpowiedzialność za nadzór nad jednostką realizującą praktykę ponosi m.in. izba handlowo-przemysłowa, związek MŚP, prawnie ustanowiony ośrodek kształcenia zawodowego, spółdzielnia rolnicza lub rybacka, organizacja o statusie prawnym non-profit. Liczby przyjęć uzależniono od liczby pracowników etatowych jednostki: do 50 osób — 3 praktykantów, do 100 — 6, do 200 — 10, do 300 — 15.

Warunki uzyskania statusu praktyki zawodowej (reżim pojedynczego przedsiębiorstwa)

Kto może zostać praktykantem w reżimie pojedynczego przedsiębiorstwa

Zakres osób, które można przyjąć na praktykę w tym reżimie, obejmuje m.in. pracowników zagranicznej jednostki będącej w stosunku wskazanym poniżej wobec japońskiego przedsiębiorstwa (itp.).

  1. Oddział zagraniczny japońskiego przedsiębiorstwa (itp.)
  2. Podmiot, z którym japońskie przedsiębiorstwo (itp.) prowadzi wymianę handlową w sposób ciągły przez co najmniej rok albo w ciągu ostatniego roku zrealizował obrót międzynarodowy o wartości co najmniej 1 mld jenów
  3. Podmiot, z którym japońskie przedsiębiorstwo (itp.) utrzymuje m.in. powiązania gospodarcze w formie współpracy międzynarodowej, określone rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości (ogłoszenie)

Wymagania wobec praktykanta

  1. Pracownik zagranicznego oddziału, spółki zależnej lub spółki wspólnej, przeniesiony lub oddelegowany z danej jednostki do Japonii.
  2. Przedmiot szkolenia (umiejętności) nie jest pracą o charakterze prostym, powtarzalnym.
  3. Osoba ukończyła 18. rok życia i po powrocie do kraju ma zamiar wykonywać pracę, w której wykorzysta nabyte w Japonii umiejętności.
  4. Szkolony jest w zakresie trudnych do opanowania w kraju ojczystym.
  5. Posiada doświadczenie w pracach tego samego typu, co przewidziana w Japonii praktyka zawodowa.
  6. Praktykantowi nie pobiera się m.in. kaucji od podmiotu wysyłającego ani od jednostki prowadzącej praktykę; nie zawarto też umów przewidujących kary umowne za niewykonanie umowy o pracę.

Wymagania wobec jednostki prowadzącej praktykę

Z następujących przedmiotów należy zrealizować kursy łącznie przez co najmniej 1/6 przewidywanego czasu zajęć.

  1. język japoński
  2. wiedza z zakresu codziennego życia w Japonii
  3. ustawa o kontroli imigracji, ustawa o standardach pracy itp. — informacje potrzebne do prawnej ochrony praktykantów
  4. wiedza wspomagająca sprawne nabywanie umiejętności

Ponadto wymagania obejmują m.in. wyznaczenie instruktora praktyk zawodowych i opiekuna życia codziennego, prowadzenie dziennika praktyk, zapewnienie wynagrodzenia i zakwaterowania oraz ubezpieczeń, w szczególności w razie wypadku przy pracy — zgodnie z wymogami właściwymi dla jednostki prowadzącej praktykę.

Warunki uzyskania statusu praktyki zawodowej (reżim pod nadzorem organizacji)

Organizacje uprawnione do przyjęć w reżimie pod nadzorem

  1. Izba handlowo-przemysłowa bądź izba lokalna
  2. Zrzeszenie MŚP (中小企業団体)
  3. Prawniczy podmiot prowadzący kształcenie zawodowe (職業訓練法人)
  4. Spółdzielnia rolnicza, spółdzielnia rybacka
  5. Stowarzyszenie o celach użyteczności publicznej oraz fundacja o celach użyteczności publicznej (jap. 公益社団法人・公益財団法人 — status prawny „kōeki hōjin”)
  6. Inne organy nadzorcze wskazane w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości (ogłoszenie)

Wymagania wobec praktykanta

  1. Przedmiot szkolenia (umiejętności) nie jest pracą o charakterze prostym, powtarzalnym.
  2. Osoba ukończyła 18. rok życia i po powrocie do kraju ojczystego ma zamiar wykonywać pracę, w której wykorzysta nabyte w Japonii umiejętności.
  3. Szkolony jest w zakresie trudnych do opanowania w kraju ojczystym.
  4. Posiada rekomendację władz państwa lub administracji terytorialnej kraju pochodzenia (itp.).
  5. Posiada doświadczenie w pracach tego samego typu, co przewidziana w Japonii praktyka zawodowa.
  6. Praktykantowi nie pobiera się m.in. kaucji od podmiotu wysyłającego, organizacji nadzorczej ani jednostki prowadzącej praktykę; nie zawarto też umów przewidujących kary umowne za niewykonanie umowy o pracę.

Wymagania wobec organizacji nadzorczej

  1. Praktyka zawodowa jest prowadzona przy wsparciu finansowym lub innym wsparciu oraz wytycznych władz państwa lub administracji terytorialnej.
  2. Przynajmniej raz na 3 miesiące kierownictwo (organy) przeprowadza audyty wobec jednostek prowadzących praktykę (itp.).
  3. Zapewniono kanał konsultacyjny dla praktykantów.
  4. Plan praktyk (faza 1) jest sporządzany prawidłowo.
  5. W trakcie fazy 1 pracownicy kierowniczy wykonują co najmniej raz w miesiącu wizyty z instruktażem w jednostkach prowadzących praktykę.
  6. Bezpośrednio po wjeździe praktykantów, z zakresu przedmiotów: język japoński, wiedza o życiu w Japonii, ustawa o imigracji, standardy pracy itp. (ochrona prawna praktykantów), wiedza wspomagająca nabywanie umiejętności (wykłady, w tym ogląd) — w ramach statusu „praktyka zawodowa, faza 1 – typ ロ” — należy zrealizować co najmniej 1/6 przewidywanego czasu zajęć (jeśli przed wjazdem ukończono co najmniej miesięczne szkolenie wstępne za granicą trwające łącznie 160 h lub dłużej, wymóg wynosi co najmniej 1/12 tego czasu). Wykłady w zakresie ochrony prawnej (trzecia z wymienionych pozycji) musi prowadzić zewnętrzny wykładowca posiadający odpowiednią wiedzę specjalistyczną.
  7. Ponadto należy spełnić m.in. wymogi związane z przejrzystością opłat za nadzór, postępowaniem w sytuacji, gdy kontynuacja praktyki jest niemożliwa, zapewnieniem kosztów powrotu do kraju, zakwaterowaniem, ubezpieczeniami, w tym w razie wypadku przy pracy, oraz przesłankami wykluczenia osób pełniących funkcje kierownicze.

Wymagania wobec jednostki prowadzącej praktykę

  1. Wyznaczono instruktora praktyk zawodowych i opiekuna życia codziennego.
  2. Prowadzi się dziennik praktyk i przechowuje go przez co najmniej rok po zakończeniu praktyki.
  3. Wynagrodzenie praktykantów wynosi co najmniej tyle, ile otrzymują w tej roli japońscy pracownicy.
  4. Ponadto wymagane są m.in. zapewnienie zakwaterowania, odpowiednie ubezpieczenia, w tym w razie wypadku przy pracy, oraz brak przesłanek wykluczających właściciela lub kierownictwo.

Okresy pobytu

Praktyka zawodowa, faza 1: 1 rok, 6 miesięcy albo okres wyznaczany indywidualnie (nie dłużej niż 1 rok).
Praktyka zawodowa, fazy 2. i 3.: okres wyznaczany indywidualnie (nie dłużej niż 2 lata w każdym wskazanym w decyzji okresie).

Główne rodzaje wniosków w sprawie statusu praktyki zawodowej oraz wykaz wymaganych dokumentów

Rodzaj wniosku określa zestaw potrzebnych dokumentów. W toku postępowania Służba imigracyjna może wezwać do uzupełnienia materiału. Do dokumentów w języku obcym należy dołączyć tłumaczenie na japoński. Zaświadczenia wystawione w Japonii zwykle należy złożyć w postaci wystawionej w ciągu 3 miesięcy.

※ Szczegóły i bieżące informacje prosimy potwierdzać na stronie: Służba imigracyjna: status „praktyka zawodowa (技能実習)” (jęz. jap.).

1. Wydanie certyfikatu kwalifikowalności do pobytu (CoE) — „uznanie wstępne”

Dotyczy wjazdu do Japonii w celu wykonywania działalności w tym statusie (wnioskowane przed wjazdem, gdy praktykant jeszcze przebywa za granicą).

  • Formularz wniosku o wydanie certyfikatu kwalifikowalności (oryginał) — 1 egzemplarz
  • Zdjęcie — 1 szt. (w formacie wymaganym przez Służbę imigracyjną)
  • Koperta zwrotna (określonego typu) z odpowiednimi znakami i opłatą rejestrowaną bądź inną wyszczególnioną opłatą — 1 szt.
  • Po wydanym w trybie art. 8 ust. 1 ustawy o praktykach uznany planie praktyk: powiadomienie o uznaniu planu wraz z kopią wniosku o uznanie właściwą dla wnioskowanego wariantu statusu — 1 komplet

※ Jeśli wniosek złoży osoba inna niż wnioskodawca, należy okazać dokument tożsamości składającego. W razie różnic w zapisach nazwiska między certyfikatem a paszportem, dołączenie odpisu paszportu przy składaniu wniosku ułatwia procedurę.

2. Wniosek o zezwolenie na zmianę statusu (praktyka fazy 1 → 2, fazy 2 → 3)

Dotyczy osób już legalnie przebywających w Japonii, które przechodzą do kolejnej fazy (1→2, 2→3).

  • Formularz wniosku o zmianę statusu (oryginał) — 1 egzemplarz
  • Zdjęcie — 1 szt. (wymagany format)
  • Paszport i karta rezydenta — do wglądu
  • Kopia powiadomienia o uznaniu planu praktyk wraz z kopią wniosku o uznanie właściwą dla wnioskowanego wariantu — 1 komplet
  • Zaświadczenie z podatku lokalnego (hojyōzei) o statusie podatkowym/niepodleganiu i zaświadczenie o uiszczonych zaliczkach w zakresie dochodów i podatku za 1 rok (po jednym egzemplarzu każdej pozycji)

3. Wniosek o przedłużenie czasu pobytu

Dotyczy przedłużenia bieżącego statusu w celu dalszego wykonywania tej samej prawnie dozwolonej działalności.

  • Formularz wniosku o przedłużenie (oryginał) — 1 egzemplarz
  • Zdjęcie — 1 szt. (wymagany format)
  • Paszport i karta rezydenta — do wglądu
  • Zaświadczenie z podatku lokalnego o statusie i zaświadczenie o uiszczonych zaliczkach w zakresie dochodów i podatku za 1 rok (po jednym egzemplarzu każdej pozycji)

4. Wniosek o przyznanie statusu (osobom już w Japonii)

Dotyczy osób przebywających w Japonii, które po raz pierwszy ubiegają się o udzielenie wymienionego statusu.

  • Formularz wniosku o udzielenie zezwolenia na status (oryginał) — 1 egzemplarz
  • Zdjęcie — 1 szt. (wymagany format)
  • Osoby, które zrzekły się obywatelstwa japońskiego: dokument potwierdzający (państwo) obywatelstwo; pozostali: dokument potwierdzający przesłankę uzyskania statusu — 1 egzemplarz
  • Paszport — do wglądu
  • Po uznanym planie praktykpowiadomienie o uznaniu wraz z kopią wniosku o uznanie (1 komplet)
  • Zaświadczenia z podatku lokalnego o statusie i o uiszczonych zaliczkach w zakresie dochodów i podatku za 1 rok (po jednym egzemplarzu każdej pozycji)

※ Zaświadczenia z podatku lokalnego hojyōzei wystawia urząd właściwy według adresu z dnia 1 stycznia. Jeśli w jednym piśmie widać łącznie sumę dochodów i stan rozliczeń, czasem wystarczy jeden z dokumentów (zaświadczenie o przedmiocie opodatkowania bądź o wysokości uiszczonych zaliczek). Krótko po wjeździe, po przeprowadzce bądź w innej sytuacji, w której urząd nie wystawi dokumentu, proszę zwrócić się o wskazówki do właściwej regionalnie Służby imigracyjnej.