Oturma statüsü kazanım izni başvurusu
Japon uyruğundan çıkmış olmak veya Japonya’da doğmuş olmak gibi nedenlerle ülkeye giriş işlemi yapılmaksızın Japonya’da bulunan yabancılar, söz konusu halin doğduğu tarihten itibaren 60 günden fazla Japonya’da kalmayı düşünüyorsa oturma statüsü edinmek için bu başvuruyu yaparlar (bkz. Göç ve Çıkış Gözetimi Kurumu: Oturma statüsü kazanım izni başvurusu ve Oturma statüsünün kazanılması (Göç Kanunu 22-2)).
Halin doğduğu tarihten itibaren ilk 60 gün içinde oturma statüsü olmadan da Japonya’da kalınabilir; ancak 60 günden fazla kalmayı planlıyorsanız, halin oluştuğu tarihten itibaren 30 gün içinde oturma statüsü kazanım izni başvurusunda bulunmanız gerekir.
Başvuru şartları (işlemden yararlanabilecek kişiler)
- Japon uyruğundan çıkmış olanlar
- Doğum veya benzeri bir sebeple ülkeye giriş işlemi yapılmaksızın Japonya’da ikamet etmeye başlamış yabancılar
- Söz konusu halin doğduğu tarihten itibaren Japonya’da 60 günden uzun süre kalmayı düşünenler
Uyruk konusunda: Her iki ebeveyn de yabancı uyrukluysa, Japonya’da doğan çocuk Japon uyruğu kazanamaz. Doğum bildirimini anne veya babanın uyruk ülkesinin Japonya’daki büyükelçiliği veya konsolosluğuna veriniz. Çocuğun pasaportunu da edininiz.
Başvuru süresi
Statü kazanmayı doğuran halin oluştuğu tarihten itibaren 30 gün içinde başvurunuzu yapınız.
Başvuruyu kim yapabilir (sunan kişi)
- Başvuruya aracılık eden yetkili kişi (bölgesel Göç ve Çıkış Gözetimi Bürosu başkanı tarafından başvuruya aracılık yetkisi verilmiş ve başvuranın talebi üzerine hareket eden kişi)
- Yasal temsilci (başvuranın kanuni temsilcisi)
- Başvuranın kendisi (Japonya’da kalmayı talep eden yabancı)
※18 yaş ve üzerindeki kişiler, başvuruya aracılık yolu hariç olmak üzere genellikle başvuruyu bizzat yapmak zorundadır (Reiwa 4/1 Nisan 2022’den itibaren reşit yaş 18’dir). Başvuruya aracılık eden kişi ile yapılsa bile başvuranın Japonya’da bulunması gerekir.
Ücret
Harç alınmaz.
Gerekli belgeler listesi (oturma statüsü kazanım izni başvurusu)
Başvurulan oturma statüsünün türüne uygun başvuru formu ve ekleri sunulur. Hangi statünün uygun olduğundan emin değilseniz oturma statüleri listesi (Göç ve Çıkış Gözetimi Kurumu) sayfasına bakınız.
Başlıca oturma statüsü grupları ve başvuru yönlendirmesi:
- Faaliyete dayalı statüler: Resmî görev, profesörlük, sanat, dinî faaliyet, basın, ileri düzey uzman, işletme yöneticisi, hukuk ve muhasebe, sağlık hizmetleri, araştırma, öğretmenlik, mühendislik–beşeri bilim–uluslararası hizmetler, şirket içi nakil, bakım, sahne–eğlence, nitelikli işçilik, belirlenmiş teknik işçilik, teknik staj, kültürel faaliyet, kısa süreli kalış, öğrenci, kurumsal eğitim, bağımlı ailenin oturması, bildiriye bağlı özel faaliyet vb.
- Kimlik/statüye dayalı: Japon vatandaşının eşi vb., sürekli oturanın eşi vb., uzun süreli oturan vb.
Her statü için formlar ve ekler, ikamet adresinizin bağlı olduğu bölgesel Göç ve Çıkış Gözetimi birimi veya Kurum’un «Oturma statüsü kazanım izni başvurusu» sayfasından, edinmek istediğiniz statüyü seçerek kontrol edilmelidir. Çevrimiçi başvuru da mümkündür (Oturma işlemlerinin çevrimiçi yapılması).
Başvuru yeri ve kabul saatleri
- Teslim yeri: İkamet adresinizin bağlı olduğu bölgesel Göç ve Çıkış Gözetimi birimi (bilgi için Yabancıların Oturumu Bilgi Merkezi 0570-013904)
- Kabul saatleri: Hafta içi 09:00–12:00 ve 13:00–16:00 (işleme göre gün ve saat farklı olabilir)
İnceleme ölçütleri ve standart işlem süresi
- Başvuruya konu faaliyetler gerçeğe aykırı olmamalı, Göç Kanunu ek cetvel bir veya iki kapsamındaki bir oturma statüsüne uymalı ve statünün verilmesini haklı kılacak yeterli gerekçe bulunmalıdır.
- Standart işlem süresi: Oturma statüsü kazanmayı doğuran halin oluştuğu tarihten itibaren 60 gün içinde (bazı durumlarda aynı gün sonuçlanabilir).
Çalışma yetki belgesi
Çalışma yetki belgesi, bir yabancının Japonya’da çalışabileceğinin kanıtlanması gerektiğinde düzenlenen belgedir (bkz. Çalışma yetki belgesi (Göç Kanunu 19-2) ve Çalışma yetki belgesi düzenlenmesi başvurusu).
Göç Kanunu, işverenlerin çalışma içeriğini doğrulamasını kolaylaştırmak için, talep edilen yabancı için «yürütülebilecek çalışma faaliyetleri»ni somut olarak gösteren belgenin düzenlenmesini öngörür. Çalışılabilirlik öncelikle oturma statüsü vb. ile belirlendiğinden, belge olmadan da çalışmaya uygun olanlar çalışabilir; ayrıca bu belgenin ibraz edilmemesini gerekçe göstererek olumsuz muamele yapılması yasaktır.
Çalışma yetki belgesi düzenlenmesi başvurusunun gerektiği durumlar
Örneğin bir işletmenin, işe alacağı yabancının Japonya’da yasal olarak çalışabileceğini doğrulamak için kişiden bu belgeyi almasını istemesi gibi haller.
① İşletmenin talebiyle Japonya’da çalışabileceğimi kanıtlamak istiyorum
Yabancı işçi alacak işletmelerin, kişinin Japonya’da yasal çalışabileceğini teyit etmek için başvuranın bu belgeyi almasını istediği durumlar da vardır.
② İş değiştirirken yeni işte mevcut çalışma oturma izmemin uzatılıp uzatılamayacağından endişe duyduğumda
Yeni işyerindeki görevlerin, halihazırdaki çalışma statünüz kapsamında olup olmadığını önceden netleştirmek için Göç İdaresi’nde ön inceleme talep etmek üzere başvurabileceğiniz durumlar vardır.
İş değiştirdikten sonra, elinizdeki çalışma statüsüyle uyumlu olmayan bir işte çalıştığınız ortaya çıkarsa yasadışı çalışma riski doğabilir ve oturmanın uzatılması da mümkün olmayabilir.
Çalışma yetki belgesi için gerekli belgeler (özet)
İşyeri veya faaliyet içeriğinde değişiklik yoksa: çalışma yetki belgesi başvuru formu, statü dışı faaliyet izni belgesi (düzenlenmiş ise), oturma kartı, pasaport vb. İş değişikliği vb. nedeniyle işyeri veya faaliyet değiştiyse, yukarıdakilere ek olarak yeni işyeri ve faaliyeti gösteren belgeler gerekir. Ayrıntılar için Çalışma yetki belgesi düzenlenmesi başvurusu (Göç ve Çıkış Gözetimi Kurumu) sayfasını inceleyiniz. Onayda ücret 2.000 yen (gelir pulu), çevrimiçi başvuruda 1.600 yendir.
Oturma süresi (iş arama vb. bildiriye bağlı özel faaliyet)
Temelde altı aydır; bu süre içinde iş bulunamazsa altı ay daha uzatma başvurusu yapılabilir.
İş bulmuş veya girişimcilik yapacak öğrenciler
İşi kesinleşmiş öğrenciler
Mesleğe uygun olarak mühendislik–beşeri bilim–uluslararası hizmetler, beşeri bilim–uluslararası, teknik veya sağlık meslekleri vb. statülere başvurulur.
Mezuniyetten sonra Japonya’da şirket kurmak isteyenler
Mezuniyetten sonra kendi şirketini kurup yönetecekseniz işletme yöneticisi statüsüne başvurursunuz. Sermaye ve ofis hazırlığı gibi unsurlar da gerekebilir.
