Zorla çıkarma süreci nedir?

Ülkeye hukuka aykırı giriş yapanların veya kalış izninin sınırını aşarak kalanların (Göç Yasası’nın 24. maddesinde sayılan çıkış nedenleriyle ilişkilendirilebilecek haller dahil), belirlenen sebeplerle zorla yurt dışına çıkarılarak Japonya’nın güvenliği ve kamu düzeninin korunması, Göç Yönetimi İdaresinin temel görevlerinden biridir.

Denetim ve tespit yoluyla Göç Yasası ihlâli olduğundan kuşku duyulan kimlikler işleme tabi tutulduğunda, ihlâl soruşturması, ihlâle ilişkin inceleme ile sözlü duruşma gibi aşamalar uyarınca, olgu ve delillerin yanı sıra şüphelinin insanî ve kişisel durumu da gözetilerek usul işletilir. Zorla çıkarmaya kesin bağlanmış yabancı uyruklu kişi, uygun olduğunda kısa süre içinde uyruğunun bulunduğu ülkeye veya uygun bir ülkeye iade edilir.

Bunun yanında, yasayı ihlâl edenlerden belirli koşulları sağlayanlar, çıkış emri yoluyla daha sade usulle ülkeden ayrılabilir. Zorla çıkarma sebeplerine tabi olabilecek yabancı uyruklu kişi, kendi isteğiyle bölgesel Göç Bürosu’na gelerek durumunu bildirebilir (kendini ibraz ve durum bildirimi); erken dönüş isteyenlerde pasaport, uçak bileti vb. iade koşulları tamamsa süratle gönderim gerçekleştirilebilir.

Zorla çıkarma sürecinde ayrıca gözetim (topluma dahil yaşam sürdürerek işleyen düzen) ile geçici serbest kalma (sağlık veya insani gereklilik gerekçesiyle tutukluluğun geçici kaldırılması) ile istisnai kalış iznine başvuru düzenleri de bulunmaktadır.

※Bu sayfadaki içerik, Göç İdaresi · Zorla çıkarma işlemi ile Zorla çıkarma süreci ve çıkış emri rejimi dahil yayınlanan bilgilere dayanmaktadır.

Zorla çıkarma sebepleri

1. Geçerli pasaportu olmadan Japonya’ya girenler veya giriş görevlisinden ülkeye yasal giriş (kara veya denizde ülkeye çıkış) izni almadan bu amaçla ülkeye girenler
2. Giriş görevlisinden ülkeye legal giriş izni almadan kara veya denizde ülkeye çıkanlar
3. Kalış statüsü iptal edilenler
4. Kalış statüsü iptal edilmiş olup, çıkış için tanınan sürenin bitiminden sonra Japonya’da kalmaya devam edenler
5. Başka bir yabancıya hileyle giriş izni, statü değişikliği veya kalış süresi uzatması gibi izinler aldırmak amacıyla belge sahteciliği yapan, sahte belge kullanan veya devredenler
6. Japonya’da bulunan yabancı uyruklu kişilerden aşağıdakiler
　　
　　　　
1. Statü dışı faaliyet yasağına aykırı olarak işletme yürüten veya ücret karşılığı faaliyet sürdürdüğü açıkça anlaşılanlar
　　　　
2. Kalış süresinin uzatılması veya değişikliği alınmadan sürenin sonunda Japonya’da kalanlar (süre aşımı / «overstay»)
　　　　
3. İnsan ticareti vb. suçları işleyenler
　　　　
4. Pasaport Yasası’na aykırılıktan ceza alanlar
　　　　
5. Göç Yasası ihlâllerinden ceza alanlar
　　　　
6. Eski Yabancı Kayıt Yasası ihlâllerinden hapis veya daha ağır ceza alanlar
　　　　
7. Üç yılı aşan hapis veya tecrit cezasına çarptırılan çocuk suçlular
　　　　
8. Uyuşturucu suçlarından mahkûm olanlar
　　　　
9. Müebbet veya bir yılı aşan hapis veya tecrit cezası alan diğer kişiler
　　　　
10. Fuhuşa doğrudan bağlı faaliyetlerde bulunanlar
　　　　
11. Başka yabancıların yasadışı giriş veya kaçak girişini kışkırtan, yönlendiren veya yardım edenler
　　　　
12. Japonya Anayasası veya anayasal düzen altında kurulan hükümeti şiddetle yıkmayı amaçlayan veya böyle bir amaç veya iddiayı benimseyen siyasi örgütlere üye olan veya kuranlar
　　　　
13. Aşağıda sayılan siyasi örgütlere üye olan, kuran veya bunlarla yakın ilişkisi bulunanlar
　　　　　　
　　　　　　　　
1. Kamu görevlilerine «kamu görevlisi oldukları için» saldırı veya öldürme çağrısı yapan örgütler vb.
　　　　　　　　
2. Kamu tesislerine yasadışı zarar veya tahribat çağrısı yapan örgütler vb.
　　　　　　　　
3. Fabrika ve işyerlerinde güvenlik tesislerinin normal işleyişini durdurmayı veya engellemeyi teşvik eden grev ve benzeri eylemleri öneren örgütler vb.
　　　　　　
　　
7. Yukarıdaki siyasi örgütlerin amaçlarına ulaşmak için metin ve görseller üreten, dağıtan veya sergileyenler
8. Adalet Bakanı tarafından Japonya’nın çıkarlarına veya kamu düzenine zarar veren eylemlerde bulunduğu tespit edilenler
9. Kısa süreli kalış statüsüyle bulunup, Japonya’da düzenlenen uluslararası müsabakaların seyri veya sonuçlarıyla bağlantılı olarak veya bunların düzenli yürütülmesini engellemek amacıyla müsabaka alanlarında yasadışı olarak kişi öldüren, yaralayan, tehdit eden veya yapı veya diğer eşyaya zarar verenler
10. Geçici karaya çıkış izninin koşullarını ihlâl edenler
11. Giriş reddi sebeplerine tabi olup çıkış emri verilmiş ancak gecikmeksizin ülkeden ayrılmayanlar
12. Liman üzerinden ülkeye çıkış izni almış olup izin süresinin bitiminden sonra Japonya’da kalanlar
13. Çok kez tekrarlanan mürettebat ülkeye çıkış izni iptal edilmiş ve çıkış için gerekli sürenin ardından Japonya’da kalmaya devam edenler
14. Japonya uyruğundan çıkmış olanlar veya Japonya’da doğmuş yabancı uyruklu kişilerden, kalış statüsü almadan uyruktan çıkış veya doğum tarihinden itibaren 60 gün geçtikten sonra Japonya’da kalanlar
15. Çıkış emri verilmiş olup süre dolmasına rağmen Japonya’da kalanlar
16. Çıkış emrine bağlı koşulları ihlâl ettiği için emir iptal edilenler
17. Mülteci statüsünün iptal edildiği ilan edilenler

Zorla çıkarma işleminin aşamaları

Zorla çıkarma işlemi sırasıyla ihlâl soruşturması → gözaltı (tutukluluk) → inceleme → sözlü duruşma → itiraz başvurusu → çıkış emrinin düzenlenmesi → emrin yerine getirilmesi şeklinde işler. Aşağıda özetlenmiştir.

Zorla çıkarma işleminin akışı

1. İhlâl soruşturması

2. Gözaltı

3. İnceleme

4. Sözlü duruşma

5. İtiraz başvurusu

6. Zorla çıkarma emrinin düzenlenmesi

7. Zorla çıkarma emrinin icrası

İhlâl soruşturması

İhlâl soruşturması, çıkarma sebeplerinin varlığını giriş güvenliği görevlilerinin araştırdığı incelemedir; şüpheli ve tanıkların ifadesi alınabilir; bölge mahkemesi veya sulh ceza mahkemesi hâkiminin kararıyla arama ve el koyma yapılabilir.

Gözaltı

Giriş güvenliği görevlisi, şüphelinin çıkarma sebeplerine tabi olabileceğine dair makul gerekçeler bulunduğunda ve şüphelinin çıkış emri kapsamında olmadığı durumda, gözaltı yazısının düzenlenmesi için üst incelemeciye başvurur. Üst incelemeci onayı verir ve gözaltı yazısı çıkarılmışsa, şüpheliye yazı gösterilerek gözaltı tesisi vb. yerde tutulabilir. Gözaltı süresi en çok 30 gündür; zorunlu hâllerde bir kez daha 30 güne kadar uzatılabilir.

Çıkarma sebeplerine rağmen geri dönme iradesi olan, kendi başına Göç Bürosu’na gidip kendi imkânlarıyla çıkış yapabileceği görülen kimseler hakkında Göç Yasası ihlâli dışında suç şüphesi bulunmuyorsa, evde ifade alınması da mümkün olabilir.

İnceleme

Giriş güvenliği görevlisi, gözaltı başladıktan en geç 48 saat içinde tutanak ve delillerle birlikte şüpheliyi göç incelemecisine teslim eder. Teslimi alan göç incelemecisi belgeleri inceleyerek ve gerekirse şüphelinin ifadesini alarak çıkarma sebeplerinin oluşup oluşmadığını değerlendirir. Sonuç çıkarma sebebinin bulunmadığı yönündeyse şüpheli derhal serbest bırakılır.

Çıkış emri konusu olduğu tespit edilirse çıkış emri prosedürüne geçilir; çıkış emri tebliğ edildikten sonra şüpheli serbest kalır. Çıkarma için sebep olduğu tespit edilenler hakkında ise sözlü duruşma hakkı bildirilir; şüphelinin tespitlere itiraz etmeyeceğini kabul etmesi halinde üst incelemeci zorla çıkarma emrini düzenler.

Sözlü duruşma

Şüpheli, tespitlere itiraz ederse, bildirim tarihinden itibaren üç gün içinde özel sıra memuruna sözlü duruşma talebinde bulunabilir. Özel sıra memuru dosyayı inceleyerek şüpheliyi dinler ve göç incelemecisinin kararında yanlışlık olup olmadığını değerlendirir. Göç incelemecisinin hatası tespit edilip çıkarma sebebinin bulunmadığı sonucuna varılırsa şüpheli derhal serbest bırakılır.

Çıkış emrine tabi olması gerektiği kararlaştırılırsa çıkış emri prosedürü işletilir ve emir tebliğinden sonra serbestlik sağlanır. Şüphelinin çıkarma kapsamına girdiğinin doğru olduğu sabit görülürse, itiraz hakkı da bildirilir. Şüpheli bu değerlendirmeyi kabul ederse üst incelemeci zorla çıkarma emrini düzenler.

İtiraz başvurusu

Şüpheli, değerlendirmeye itiraz edecekse bildirim tarihinden itibaren üç gün içinde Adalet Bakanı’na başvurabilir. Bakan veya yetki devri ile Göç Yönetimi Genel Müdürü, başvuruyu yazılı incelemeyle değerlendirir.

İtiraz haklı bulunup çıkarma sebebinin bulunmadığına karar verilirse şüpheli serbest bırakılır. Çıkış emrine tabi olunması gerektiği yönünde karar verilirse çıkış emri süreci işletilir. İtirazın dayanağı bulunmayıp istisnai kalış verilmemesine karar verilirse üst incelemeci zorla çıkarma emrini düzenler. Bakanlık; itiraz reddedilse bile sürekli kalış hakkı olanlar, geçmişte Japon vatandaşı olarak sicil kaydı bulunanlar veya insan ticareti mağdurları gibi hâllerde istisnai olarak kalışı uygun görebilir ve derhal serbest bırakma sağlanabilir.

Zorla çıkarma emrinin icrası

Üst incelemeci tarafından düzenlenen zorla çıkarma emri giriş güvenliği görevlilerince yerine getirilir. Emri alan kimse, Göç tutukevi müdürünün veya üst incelemecinin izniyle kendi masraflarıyla da ülkeden çıkabilir. Zorla çıkarılacak kimse genellikle uyruğunun bulunduğu ülkeye iade edilir.

Kendi masraflarıyla çıkışı veya kendisine para gönderilmesini sağlayabilecek kişiler için kısıtlı olsa bile yaklaşık 10–14 gün içinde ayrılış mümkün olabilir; aksi takdirde gönderim devlet bütçesiyle yapılır ve gözaltı süreci uzayabilir.

Başvuru koşulları (zorla çıkarma sürecine bağlı başlıca rejimler)

İstisnai kalış izni başvurusu

• Başvuru kapsamı: çıkarma sebeplerine (Göç Yasası Md. 24) tabi olan yabancı uyruklu kişiler
• Kabul süreci: gözaltı yazısıyla tutulduğu andan (geçici serbest kalma dahil) veya gözetim altında konut rejimine bağlandığı andan, zorla çıkarma emri düzenlenene kadar
• Adalet Bakanı aşağıdaki hallerde kalışın istisnai olarak verilebileceğini düzenlemektedir (Göç Yasası Md. 50):
  sürekli kalış izni bulunması / geçmişte Japon vatandaşı olarak Japonya’da nüfus sicili kaydı bulunması / insan ticareti vb. nedeniyle başkasının vesayeti altına alınmış olarak ülkede bulunması / mülteci veya tamamlayıcı koruma tanınması / Bakanlığın istisnai kalışın uygun olduğunu kabul ettiği diğer hususlar

Geçici serbest kalma izni başvurusu

• Başvuru konusu olanlar: gözaltı veya zorla çıkarma yazısı sonrasında tutulan yabancı uyruklu kişiler
• İzin koşulu: sağlık, insani veya bunlara eş düzeyde gerekçeyle gözaltının geçici kaldırılmasının uygun görülmesi. Gözetim altında yaşam seçeneği olmadan geçici serbest kalma ancak bunu gerektiren ölçüde haklı nedene bağlıdır.
• Başvurabilecekler: tutulan kişinin kendisi, temsilci, yasal vasi veya kısıtlayıcı, eş, doğrudan üst soy veya kardeşleri. Kefalet ve kimlik garantörünün atanması gerekir.

Gözetim altında konut rejiminin tespiti başvurusu

• Kapsama girenler: gözaltı veya çıkış emri yazısı sonrası tutulanlar (geçici serbest kalmış olanlar dahil)
• Emir öncesi koşul: üst incelemeci; kaçma ve delil gizleme riski, gözaltının getirdiği olumsuzluk vb. unsurları birlikte değerlendirerek tutukluluk olmadan sürecin yürütülmesinin uygun olduğuna ve gözetim sorumlusunun atanabileceğine karar verir.
• Emir sonrası koşul: üst incelemeci; kaçma ve yasadışı çalışma riski, gözaltının olumsuz etkileri vb. unsurları birlikte değerlendirerek iadeye hazır oluncaya kadar tutukluluğun gerekmediğine ve gözetim sorumlusunun atanabileceğine karar verir.
• Gözetim sorumlusu; akraba, tanıdık, eski işveren, destek kuruluşu temsilcisi veya avukat / gyōshōshi gibi yükümlülükleri anlayıp kabul eden kişiler arasından üst incelemeci tarafından seçilir.

Sözlü duruşma ve itiraz

• Sözlü duruşma: göç incelemecisi çıkarma kapsamına girdiğine karar vermişse ve şüpheli hata olduğunu iddia ediyorsa, bildirim tarihinden itibaren üç gün içinde özel sıra memuruna talepte bulunabilir.
• İtiraz başvurusu: özel sıra memurunun kararına itiraz varsa, bildirim tarihinden itibaren üç gün içinde itiraz gerekçelerini içeren dilekçe üst incelemeciye sunulur ve Adalet Bakanı’na başvuru yapılabilir.

Gerekli belgeler özeti (zorla çıkarma ile ilişkili başvurular)

İstisnai kalış izni

※Yabancı dilde düzenlenmiş belgeler için çeviri talep edilebilir. Ayrıntılar için Göç İdaresi · İstisnai kalış başvurusu sayfasına bakınız.

Geçici serbest kalma izni

※Sürenin uzatılması, yerleşimin değiştirilmesi veya hareket alanının genişletilmesi talepleri için ayrı başvuru ve gerekçe belgeleri gerekir. Harç alınmaz. Ayrıntılar için Göç İdaresi · Geçici serbest kalma ile ilgili başvurular sayfasına bakınız.

Gözetim altında konut rejimi

※Şart olarak teminat yatırılması istenebilir. Harç yoktur. Ayrıntılar için Göç İdaresi · Gözetim (topluma dahil yaşam süreciyle ilgili) başvuruları sayfasına bakınız.

Tüm bu başvurular, ilgili yabancı uyruklu kişinin bulunduğu (veya geçici serbest kalma ve gözetimin yürütüldüğü) bölgesel Göç Bürosu’na yapılır. Kabul süreleri işlemler ve ofis bazında farklılık gösterebilir; en yakın bölgesel Göç Bürosu ile iletişime geçmenizi öneririz.