Özel giriş izni nedir?
Özel giriş izni, yasa dışı kalış gibi nedenlerle zorunlu sınır dışı edilmiş ve belirli bir süre Japonya’ya girişi yasaklanmış kişilerin, Japonya’ya giriş için özel ve zorlayıcı nedenler ileri sürerek Adalet Bakanı’nın takdirine bağlı olarak ülkeye girişine izin verilmesini sağlayan düzenlemedir (Girişin ve çıkışın kontrolü ile sığınmacıların tanınması kanunu [“Göç Yasası”], 12. madde).
Yabancı uyruklu bir kişi Japonya’ya giriş yapmak istediğinde, Göç Yasası’nın 7. maddesinin 1. fıkrasındaki giriş koşullarına uygunluk incelenir. Koşullara uymadığına karar verilen kişiye ülkeden çıkış emri verilebilir; ancak özel giriş izni, giriş koşullarına uymayan kişilere karşı Adalet Bakanı’nın özel olarak kara girişine (ülkeye girişine) izin verebilmesini öngören takdir yetkisine dayanan bir işlemdir.
Ayrıca halihazırda Japonya’dan çıkmış kişiler için de, çıkış emrine uygun çıkış üzerinden makul bir süre geçmiş, oturma statüsü uygunluk belgesi alınmış ve yurtdışındaki temsilcilikte geçerli vizeyi edinmiş olmak kaydıyla kara giriş başvurusu yapıldığında, Adalet Bakanı bunun uygun olduğuna karar verirse göç kontrol görevlisi giriş izni mührünü basabilir (Göç Yasası 5-2. madde — giriş reddinin istisnası).
Giriş reddi gerekçeleri ve giriş yasak süreleri
Giriş reddi gerekçeleri, Göç Yasası’nın 5. maddesinde sayılan ve bu kapsama giren yabancıların girişinin reddedilmesi sonucunu doğuran hallerdir. Kamu sağlığı, kamu düzeni veya ülke içi güvenlik açısından zarar görme ihtimali gibi durumlar buna örnek verilebilir.
Giriş yasak süreleri aşağıdaki gibidir (geçmişte yasa dışı kalış vb. nedeniyle zorunlu sınır dışı edilenler ile çıkış emriyle çıkanlar için uygulanır).
- Zorunlu sınır dışı (birinci kez): Sınır dışı edildiği tarihten itibaren 5 yıl
- Zorunlu sınır dışı (birden çok kez): Sınır dışı edildiği tarihten itibaren 10 yıl
- Çıkış emriyle çıkış: Çıkış yaptığı tarihten itibaren 1 yıl
- Bir yıl veya daha ağır hapis cezası gerektiren suçlar (Japonya veya yabancı ülke mevzuatı ihlali): Süresiz
Özel giriş izni, bu giriş yasak süreleri devam ederken bile her olayın tüm somut koşullarını bir bütün olarak değerlendirerek özel olarak girişe izin verilmesini amaçlayan bir düzenlemedir.
İzin kararında dikkate alınan temel unsurlar
Özel giriş izni verilip verilmemesi her olay özelinde bütünsel olarak değerlendirilir. Japonya Göç Yönetimi’nin yayımladığı örnek vakalara göre başlıca şu unsurlar gözetilmektedir:
- Giriş talebinin nedeni (Japonya’ya geliş amacı)
- İlgili giriş reddi gerekçesinin içeriği
- Giriş reddi gerekçesinin oluşmasından bu yana geçen süre
- Ülkede ikamet eden aile üyelerinin durumu ve yaşam koşulları (ör. eşin Japon vatandaşı veya meşru statüyle ikamet eden yabancı olması)
- Evlilik süresi ve evlilikten doğan çocuğun varlığı
- Yurt içi ve dışı gelişmeler
Yayımlanan örneklerde, eşin Japon vatandaşı veya meşru statüyle ikamet eden yabancı (sürekli oturma hakkı sahibi vb.) olduğu, evliliğin gerçekliğinin tanındığı ve belirli bir süre geçtikten sonra «Japon vatandaşının eşi vb.» veya «Sürekli oturma hakkı sahibinin eşi vb.» statüsüyle izin verilen vakalar sıkça görülür. Öte yandan evliliğin güvenilirliği konusunda şüphe veya birden çok kez zorunlu sınır dışı geçmişi bulunması gibi hallerde ret kararı verilen örnekler de mevcuttur.
Kaynak: Özel giriş izninin verildiği ve verilmediği örnek olaylar (Japonya Göç Yönetimi)
Başvuru şartları (özel giriş izni almak için koşullar)
- Kapsama giren kişiler: Göç Yasası’na göre kara giriş koşullarına uymayan (giriş reddi gerekçelerine giren vb.) kimselerden, Adalet Bakanı’nın özel olarak girişe izin verilmesi gerektiğine karar verdiği haller.
- Uygulamadaki yol: «Özel giriş izni» adlı bağımsız tek tip bir başvuru prosedürü bulunmamaktadır. Uygulamada genel yol, öncelikle oturma statüsü uygunluk belgesi için başvuru yapmak, belge alındıktan sonra yurtdışında vizeyi edinmek ve son olarak giriş–çıkış noktasında kara giriş başvurusunu sunmaktır. Belge verilmişse ve kara giriş kontrolünde bahse konu giriş reddi gerekçesi dışında koşullara aykırılık kalmıyorsa, giriş reddinin istisnası (Göç Yasası 5-2. madde) uyarınca ayrıca özel giriş izni prosedürüne girilmeden girişe izin verilmesi mümkün olabilir.
- İnsani durumlar: Japon vatandaşı veya sürekli oturma hakkı sahibi olan eş veya çocuğun Japonya’da bulunması gibi insani gerekçelerin tanındığı vakalarda izin sık görülür; süreç genellikle önce uygunluk belgesinin alınmasıyla yürütülür.
- İnceleme süresi: Giriş reddi gerekçesi içeren başvurularda uygunluk belgesi incelemesi, olağan başvurulardan daha uzun sürebilir; birkaç aylık süreyi göz önünde bulundurmanız önerilir.
Gerekli belgeler özeti
Özel giriş izni «giriş kontrolü sırasında Adalet Bakanı’nın takdirine bağlı olarak tanınan» bir düzenleme olduğundan, yalnızca bu izin için özel bir başvuru formu yoktur. Uygulamada belgeler aşağıdaki sırayla hazırlanır.
1. Oturma statüsü uygunluk belgesi başvurusunda başlıca gereken belgeler
Giriş yasak süresinde olan ve yeniden Japonya’ya dönmeyi hedefleyen kişiler önce oturma statüsü uygunluk belgesi için başvurur. Edinmeyi planladığınız oturma statüsüne (ör. «Japon vatandaşının eşi vb.», «Sürekli oturma hakkı sahibinin eşi vb.») göre evrak sunulur.
Tüm başvurularda ortak olarak talep edilenler
- Oturma statüsü uygunluk belgesi başvuru formu (1 nüsha)
- Fotoğraf (dikey 4 cm × yatay 3 cm, son 3 ay içinde çekilmiş, arka yüzünde ad–soyad)
- Cevap zarfı (adrese iadeli taahhütlü posta vb., başvuru sahibinin adresine)
«Japon vatandaşının eşi vb.» statüsüyle başvuruda ek olarak başlıca istenenler
- Evlilik belgesi (Japon eş ile başvuru sahibinin vatandaşlık ülkelerinde düzenlenmiş)
- Anket formu (göç idaresinin şekline uygun)
- Japon eşin kefalet yazısı
- Japon eşin hane halkı tamamını gösteren ikamet kaydı belgesi
- Eşler arası ilişkiyi gösteren deliller (fotoğraf, yazışma kayıtları vb.)
- Japonya’da geçim masraflarını kanıtlayan belgeler
- Göç Yönetimi’nin statüye özel olarak öngördüğü diğer belgeler
«Sürekli oturma hakkı sahibinin eşi vb.» statüsünde de evlilik ve aile bağlarına, kefalet ve ekonomik yeterliliğe ilişkin belgeler gerekir. Ayrıntılar için kalışınızı planladığınız yerin bağlı olduğu bölgesel göç bürosuna veya Oturma statüsü uygunluk belgesi başvurusu (Japonya Göç Yönetimi) sayfasındaki statüye göre açıklamalara bakınız.
2. Vize başvurusunda başlıca belgeler (yurtdışı temsilcilik)
- Pasaport
- Vize başvuru formu (Dışişleri ve temsilciliğin şekline uygun)
- Fotoğraf
- Oturma statüsü uygunluk belgesi (asıl veya örneği)
- Temsilciliğin bildirdiği diğer belgeler
3. Kara giriş başvurusu (havalimanı veya limandaki göç kontrolü)
- Pasaport (üzerine geçerli vizenin yapıştırılmış olması)
- Oturma statüsü uygunluk belgesi (ibraz ve teslim)
- Varış kartı (ED kart) ve göç kontrol görevlisinin istediği diğer evraklar
Oturma statüsü uygunluk belgesinin geçerlilik süresi verildiği tarihten itibaren 3 aydır. Bu süre içinde vizeyi alıp kara giriş başvurusunu tamamlamanız gerekir.
Özel giriş izni açısından koşullar (izin verilip verilmeyeceği)
Japon vatandaşı veya sürekli oturma hakkı sahibi olan eş ya da çocuğun Japonya’da yaşadığı gibi hallerde insani gerekçelerle izin verilen vakalar çoktur.
Kara giriş incelemesi sürecinde Adalet Bakanı’nın özel giriş izni verilmesinin gerektiğine karar vermesi halinde özel giriş izni tanınır.
Genel olarak önce uygunluk belgesini aldıktan sonra vize ve kara giriş başvurularına geçilir. Belge çıktıysa kara giriş kontrolünde olumlu sonuç olasılığı belirgin biçimde artar.
Geçici kara giriş izni
İncelemenin uzaması halinde havalimanı içindeki tesislerde beklemek gerekebilir; ancak geçici kara giriş izni ile işlemler tamamlanana kadar Japonya’ya girişe belirli ölçüde izin verilebilir. Buna, kara giriş incelemesinden sorumlu baş göç kontrol görevlisi özellikle gerek gördüğünde karar verilir. Teminat (Kanunda öngörülen üst sınır doğrultusunda bakanlık yönetmeliğiyle belirlenen tutar; yasada 200 yen olarak ifade edilen tavan dahilinde), ikamet veya hareket alanı sınırlaması (ör. tek belediye ile sınırlı olma), çağrı üzerine gelme yükümlülüğü gibi şartlar konulabilir.
Ana hükümlerin özeti aşağıdadır (Göç Yasası 13. madde vb.).
- Baş göç kontrol görevlisi, kara giriş işlemi sırasında özellikle gerek gördüğünde, işlem tamamlanana kadar ilgili yabancıya geçici kara giriş izni verebilir.
- İzin verildiğinde geçici kara giriş izin belgesi düzenlenir.
- İkamet ve hareket alanı kısıtlaması, çağrı üzerine gelme ve gerektiği ölçüde diğer şartlar konulabilir; ayrıca teminat (aynı düzenlemenin uyarısıyla 200 yen tavanına uygun olarak bakanlık yönetmeliği ile belirlenecek tutarda) Japonya veya yabancı para ile yatırılabilir.
- Teminat, giriş mührü basıldığında veya ülkeden çıkış emri verildiğinde iade edilir.
- Şart ihlâlinde kaçma gibi hallerde teminatın tamamı, diğer hallerde bir kısmı müsadere edilebilir.
- Kaçma ihtimali makul ölçüde varsa gözaltı kararı ile kişi alıkonulabilir.
Ayrıntılar için Göç Yasası’nın 13. maddesi, ilgili Adalet Bakanlığı yönetmelikleri ve Göç Yönetimi’nin işlem rehberlerine bakınız.
