Το καθεστώς απασχόλησης με ανατροφή δεξιοτήτων καθιερώθηκε με τις αναθεωρήσεις του νόμου μετανάστευσης κ.λπ. που δημοσιεύτηκαν τον Ιούνιο του 2024 (έτος Reiwa 6) και η εφαρμογή του αρχίζει την 1η Απριλίου 2027 (έτος Reiwa 9). Αναπτύσσει και αντικαθιστά το σύστημα πρακτικής εκπαίδευσης δεξιοτήτων και έχει ως στόχο την ανάπτυξη και την εξασφάλιση ανθρώπινου δυναμικού σε τομείς της Ιαπωνίας με έλλειψη εργατών. Πρόκειται για μηχανισμό με τον οποίο, μέσω τριετούς απασχόλησης, καλλιεργούνται στελέχη που διαθέτουν δεξιότητες στο επίπεδο της κατάστασης «Καθορισμένες δεξιότητες (i)» και παράλληλα εξασφαλίζεται προσωπικό στον εν λόγω τομέα.
Τι είναι το καθεστώς απασχόλησης με ανατροφή δεξιοτήτων
Το καθεστώς απασχόλησης με ανατροφή δεξιοτήτων εφαρμόζεται στους βιομηχανικούς τομείς του καθεστώτος ανατροφής δεξιοτήτων (δηλαδή, μεταξύ των ειδικών βιομηχανικών τομέων, μόνο σε εκείνους όπου κρίνεται εύλογη η απόκτηση δεξιοτήτων μέσω απασχόλησης)· υποδέχεται αλλοδαπούς κατά κανόνα για τρία έτη και καλλιεργεί δεξιότητες και γνώση ιαπωνικών μέσω επιμόρφωσης στην εργασία (OJT). Μετά την περίοδο ανατροφής, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις (π.χ. επιτυχία σε εξετάσεις), είναι δυνατή η μετάβαση στην κατάσταση «Καθορισμένες δεξιότητες (i)» και η συνέχιση της απασχόλησης έως πέντε έτη συνολικά. Ο σχεδιασμός προβλέπει επίσης διαδρομή καριέρας προς την κατάσταση «Καθορισμένες δεξιότητες (ii)» και τη μόνιμη διαμονή.
- Σκοπός του καθεστώτος: ανάπτυξη και εξασφάλιση ανθρώπινου δυναμικού σε τομείς με έλλειψη εργατών· προστασία των δικαιωμάτων των αλλοδαπών εργαζομένων ως εργαζομένων και διαμόρφωση ευδιάκριτου πλαισίου για καριέρα στην Ιαπωνία.
- Έναρξη εφαρμογής: 1η Απριλίου 2027 (έτος Reiwa 9). Αιτήσεις πριν την ημερομηνία έναρξης (π.χ. άδεια φορέα υποστήριξης εποπτείας) προβλέπεται να γίνονται δεκτές από τις 15 Απριλίου 2026 (έτος Reiwa 8) και αιτήσεις πριν την έναρξη για την πιστοποίηση σχεδίου ανατροφής δεξιοτήτων από την 1η Σεπτεμβρίου 2026 (έτος Reiwa 8).
- Αναμενόμενος αριθμός υποδοχής: κατά τον τομεακό οδηγό εφαρμογής ορίζεται ανά τομέα ενδεικτικός αριθμός υποδοχής, ο οποίος λειτουργεί ως ανώτατο όριο. Έως το τέλος του οικονομικού έτους Reiwa 10 εκτιμάται περίπου 426.200 άτομα στο καθεστώς ανατροφής δεξιοτήτων (συνδυαστικά με τις καθορισμένες δεξιότητες περίπου 1,23 εκατομμύρια).
Κύρια χαρακτηριστικά του καθεστώτος
- Διάρκεια διαμονής: κατά κανόνα τρία έτη. Σε περίπτωση αποτυχίας σε εξέταση ενδέχεται να επιτρέπεται παράταση έως ένα έτος για επανεξέταση.
- Αλλαγή εργοδότη (μετακίνηση): ενώ στο σύστημα πρακτικής εκπαίδευσης δεν επιτρεπόταν κατά κανόνα, το δικαίωμα αλλαγής εργοδότη κατόπιν επιθυμίας του ιδίου του εργαζομένου αναγνωρίζεται υπό ορισμένες προϋποθέσεις (παρέλευση περιόδου περιορισμού μετακίνησης, ορισμένο επίπεδο δεξιοτήτων και ιαπωνικών, «επαρκής» φορέας υλοποίησης στον νέο εργοδότη κ.λπ.), εντός της ίδιας κατηγορίας εργασιών.
- Φορείς υποστήριξης εποπτείας: αντί για τους εποπτικούς φορείς της πρακτικής εκπαίδευσης, συστήνονται κατόπιν αδειοδότησης οι φορείς υποστήριξης εποπτείας. Οι προϋποθέσεις αδειοδότησης ενισχύονται (διορισμός εξωτερικού ελεγκτή, απαγόρευση υπερχρέωσης, ελάχιστος αριθμός πλήρους απασχόλησης κ.λπ.).
- Σχέδιο ανατροφής δεξιοτήτων: για κάθε αλλοδαπό καταρτίζεται «σχέδιο ανατροφής δεξιοτήτων» και λαμβάνεται πιστοποίηση από τον οργανισμό για την ανατροφή δεξιοτήτων αλλοδαπών. Το σχέδιο περιλαμβάνει την περίοδο ανατροφής (εντός τριών ετών), τους στόχους (εργασίες, δεξιότητες, ιαπωνικά κ.λπ.) κ.λπ.
- Ορθολογική οργάνωση της αποστολής από τη χώρα προέλευσης: σύναψη διμερών συμφωνιών (MOC) με τη χώρα αποστολής και μηχανισμοί ώστε οι προμήθειες προς τους φορείς αποστολής να μην καθίστανται υπερβολικά υψηλές.
- Ιαπωνικά: πριν την είσοδο απαιτείται επιτυχία σε εξέταση ιαπωνικών επιπέδου A1 (π.χ. JLPT N5) ή ισοδύναμη φοίτηση σε μάθημα ιαπωνικών. Κατά την ανατροφή στοχεύεται επίπεδο A2 (π.χ. N4) και άνω, ώστε να επιτευχθεί το απαιτούμενο επίπεδο κατά τη μετάβαση στην «Καθορισμένες δεξιότητες (i)».
Επιλέξιμοι τομείς και κατηγορίες εργασιών
Η υποδοχή στο καθεστώς απασχόλησης με ανατροφή δεξιοτήτων αφορά τους βιομηχανικούς τομείς του καθεστώτος ανατροφής δεξιοτήτων. Περιορίζεται σε ειδικούς βιομηχανικούς τομείς όπου κρίνεται εύλογη η απόκτηση δεξιοτήτων μέσω απασχόλησης. Ο τομεακός οδηγός εφαρμογής (απόφαση υπουργικού συμβουλίου, Ιανουάριος 2026 / έτος Reiwa 8) ορίζει μεταξύ άλλων γεωργία, αλιεία, κατασκευές, παραγωγή τροφίμων, φροντίδα, εστίαση κ.λπ. Ορισμένα επαγγέλματα που επιτρέπουν μετάβαση στο στάδιο 2 της πρακτικής εκπαίδευσης (π.χ. καθαρισμός οικιακού τύπου, εδαφική εξυπηρέτηση αεροδρομίου, συντήρηση λέβητα κ.λπ.) έχουν εξαιρεθεί από τους βιομηχανικούς τομείς του καθεστώτος ανατροφής. Για λεπτομέρειες ανατρέξτε στο Κατάλογο ειδικών βιομηχανικών τομέων, βιομηχανικών τομέων ανατροφής δεξιοτήτων και κατηγοριών εργασιών (PDF) και στην Υπηρεσία Μετανάστευσης· «Καθεστώς απασχόλησης με ανατροφή δεξιοτήτων».
Σύγκριση πρακτικής εκπαίδευσης, καθεστώτος ανατροφής και καθορισμένων δεξιοτήτων
Το καθεστώς απασχόλησης με ανατροφή δεξιοτήτων δημιουργήθηκε λαμβάνοντας υπόψη την απόκλιση μεταξύ του σκοπού του συστήματος πρακτικής εκπαίδευσης (μεταφορά δεξιοτήτων για διεθνή συνεισφορά) και της πραγματικότητας (εξασφάλιση και ανάπτυξη προσωπικού εντός της χώρας), καθώς και ζητήματα προστασίας αλλοδαπών όπως οι περιορισμοί στη μετακίνηση. Η πρακτική εκπαίδευση και το καθεστώς ανατροφής αποτελούν διαδρομές «ανατροφής» προς τις καθορισμένες δεξιότητες, ενώ οι καθορισμένες δεξιότητες είναι καθεστώς άμεσης υποδοχής έτοιμου προς εργασία προσωπικού με απόδειξη δεξιοτήτων μέσω εξετάσεων κ.λπ. Παρακάτω συνοψίζονται οι κύριες διαφορές.
| Σημείο σύγκρισης | Σύστημα πρακτικής εκπαίδευσης δεξιοτήτων | Καθεστώς απασχόλησης με ανατροφή δεξιοτήτων | Καθορισμένες δεξιότητες |
|---|---|---|---|
| Σκοπός του καθεστώτος | Διεθνής συνεισφορά μέσω ανάπτυξης ανθρώπινου δυναμικού με απόκτηση δεξιοτήτων (ο νόμος ορίζει ρητά ότι δεν αποτελεί μέσο εξασφάλισης εργατών) | Ο σκοπός της ανάπτυξης και εξασφάλισης ανθρώπινου δυναμικού σε τομείς με έλλειψη εργατών ορίζεται ρητά και ευθέως | Άμεση εξασφάλιση έτοιμου προς εργασία προσωπικού σε τομείς με έλλειψη εργατών· άμεση υποδοχή όσων πληρούν το επίπεδο δεξιοτήτων μέσω εξετάσεων κ.λπ. |
| Διάρκεια διαμονής | Έως πέντε έτη (στάδιο 1· ένα έτος, στάδιο 2· δύο έτη, στάδιο 3· δύο έτη· πιστοποίηση σχεδίου ανά κατηγορία) | Κατά κανόνα τρία έτη (ενιαία πιστοποίηση σχεδίου τριετίας από την αρχή) | Κατάσταση (i): συνολικά έως πέντε έτη. Κατάσταση (ii): χωρίς ανώτατο όριο διαμονής (ανανεώσεις· δυνατότητα μόνιμης διαμονής) |
| Αλλαγή εργοδότη | Κατά κανόνα όχι (εξαιρέσεις μόνο σε επιτακτικές περιστάσεις κ.λπ.) | Αναγνωρίζεται η αλλαγή κατόπιν επιθυμίας του εργαζομένου υπό προϋποθέσεις, εντός της ίδιας κατηγορίας εργασιών· διατηρείται και η μετακίνηση λόγω επιτακτικών περιστάσεων | Κατάσταση (i): δυνατή εντός του ίδιου τομέα και της ίδιας κατηγορίας εργασιών (βάσει σχεδίου υποστήριξης). Κατάσταση (ii): μεγαλύτερη ελευθερία αλλαγής εργασίας (χωρίς υποχρεωτική υποστήριξη) |
| Αντικείμενο υποδοχής | Ανά επάγγελμα και εργασία, όσοι εμπίπτουν στη μετάβαση στο στάδιο 2 της πρακτικής κ.λπ. (περίπου 90 επαγγέλματα κ.λπ.) | Περιορισμός στους βιομηχανικούς τομείς ανατροφής δεξιοτήτων και τις κατηγορίες εργασιών (μεταξύ ειδικών τομέων όπου η απόκτηση μέσω εργασίας είναι εύλογη) | Ανά κατηγορία εργασιών στους ειδικούς βιομηχανικούς τομείς (14 τομείς)· όσοι έχουν επιτύχει σε δοκιμασίες δεξιοτήτων, ιαπωνικών κ.λπ. Οι αποφοιτήσαντες επιτυχώς το στάδιο 2 της πρακτικής κ.λπ. ενδέχεται να απαλλάσσονται από εξετάσεις για την κατάσταση (i) |
| Καθεστώς εποπτείας | Εποπτεία από εποπτικό φορέα (κατόπιν αδειοδότησης) | Φορείς υποστήριξης εποπτείας (άδεια). Ενισχυμένες προϋποθέσεις (εξωτερικός ελεγκτής, απαγόρευση υπερχρέωσης, προσωπικό πλήρους απασχόλησης κ.λπ.) | Κατάσταση (i): υποχρεωτική υποστήριξη από καταχωρημένο φορέα υποστήριξης (καθεστώς δήλωσης). Κατάσταση (ii): χωρίς υποστήριξη |
| Σχέδιο | Σχέδιο πρακτικής εκπαίδευσης (πιστοποίηση ανά στάδιο 1, 2 και 3) | Σχέδιο ανατροφής δεξιοτήτων (ενιαία πιστοποίηση τριετίας· πιστοποίηση από τον οργανισμό ανατροφής) | Κατάσταση (i): σχέδιο υποστήριξης (κατάρτιση και εφαρμογή από τον καταχωρημένο φορέα). Κατάσταση (ii): χωρίς σχέδιο υποστήριξης |
| Μετάβαση σε καθορισμένες δεξιότητες | Οι επιτυχώς αποφοιτήσαντες το στάδιο 2 της πρακτικής μπορούν να μεταβούν στην κατάσταση (i) χωρίς εξέταση (ανάλογα με τον τομέα) | Σχεδιασμένο με την προϋπόθεση ανάπτυξης στελεχών στο επίπεδο κατάστασης (i) μέσω της ανατροφής· μετάβαση με επιτυχία π.χ. σε δοκιμασία δεξιοτήτων 3ου επιπέδου, αξιολόγηση για κατάσταση (i) και ιαπωνικά επιπέδου A2 κ.λπ. | Δεν εφαρμόζεται (ήδη κατάσταση καθορισμένων δεξιοτήτων). Από (i) σε (ii) δυνατή με επιτυχία σε εξετάσεις ανά τομέα κ.λπ. |
| Αποστολή από το εξωτερικό | Κυρίως μέσω φορέων αποστολής. Δεν υπάρχει εκ του νόμου ανώτατο όριο προμηθειών κ.λπ. | Σύναψη διμερών συμφωνιών (MOC) και μηχανισμοί ώστε τα τέλη προς φορείς αποστολής να μην καθίστανται αθέμιτα υψηλά | Κατά κανόνα υποδοχή από χώρα με MOC· δυνατή επίσης μετάβαση διαμενόντων στην Ιαπωνία (π.χ. αποφοίτηση σταδίου 2 πρακτικής) και άμεση πρόσληψη από το εξωτερικό |
| Μορφή υποδοχής | Μονομερής επιχείρηση και τύπος εποπτευόμενος από οργάνωση | Μονομερής ανατροφή δεξιοτήτων (χωρίς φορέα υποστήριξης εποπτείας) και εποπτευόμενη ανατροφή δεξιοτήτων (με συμμετοχή φορέα υποστήριξης εποπτείας) | Κατάσταση (i): απασχόληση με υποστήριξη καταχωρημένου φορέα. Κατάσταση (ii): συνήθης σύμβαση εργασίας (χωρίς υποστήριξη) |
Όσοι κατά την ημερομηνία έναρξης (1η Απριλίου 2027) διαμένουν ήδη ως ασκούμενοι πρακτικής ή έχουν υποβάλει αίτηση πιστοποίησης σχεδίου πρακτικής πριν την έναρξη και πρόκειται να ξεκινήσουν την πρακτική εντός ορισμένης προθεσμίας, μπορούν να συνεχίσουν την πρακτική εκπαίδευση βάσει μεταβατικών διατάξεων. Μετά την έναρξη δεν επιτρέπεται νέα είσοδος ως «πρακτική εκπαίδευση», ενώ με πιστοποιημένο σχέδιο ανατροφής δεξιοτήτων ενδέχεται να επιτρέπεται η είσοδος ως αλλοδαπός στο καθεστώς ανατροφής δεξιοτήτων.
Χρήσιμοι σύνδεσμοι
- Υπηρεσία Μετανάστευσης· «Καθεστώς απασχόλησης με ανατροφή δεξιοτήτων»
- Ερωτήσεις και απαντήσεις για το καθεστώς απασχόλησης με ανατροφή δεξιοτήτων (Υπηρεσία Μετανάστευσης)
- Επισκόπηση του καθεστώτος απασχόλησης με ανατροφή δεξιοτήτων (αναθεώρηση Δεκεμβρίου 2025 / έτος Reiwa 7) (PDF)
- Υπουργείο Υγείας, Εργασίας και Πρόνοιας· επισκόπηση συστήματος πρακτικής εκπαίδευσης και καθεστώτος καθορισμένων δεξιοτήτων κ.λπ. (PDF)
- Οργανισμός πρακτικής εκπαίδευσης δεξιοτήτων αλλοδαπών (OTIT)· σελίδες σχετικά με το καθεστώς απασχόλησης με ανατροφή δεξιοτήτων
Για λεπτομέρειες του καθεστώτος, διαδικασίες αίτησης και ενημερωμένες πληροφορίες ανατρέξτε στις ανακοινώσεις των ανωτέρω δημόσιων φορέων. Για ερωτήσεις σχετικά με αιτήσεις και κατάσταση διαμονής, επικοινωνήστε άνετα μέσω της φόρμας επικοινωνίας.
